06/06/2019
Kampania Wrześniowa 1939 roku to jedno z najbardziej tragicznych, a zarazem heroicznych wydarzeń w historii Polski, będące jednocześnie początkiem największego konfliktu zbrojnego w dziejach ludzkości – II wojny światowej. Była to walka zbrojna o niepodległość, prowadzona od 1 września do 6 października 1939 roku, początkowo przeciwko agresji III Rzeszy, a od 17 września również przeciwko Związkowi Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRS). W tym niszczycielskim ataku na Polskę wzięły także udział wojska podporządkowanej Niemcom Słowacji, czyniąc polską sytuację beznadziejną.

Agresja ta, zaplanowana i skoordynowana, była efektem tajnych porozumień zawartych w Traktacie Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939 roku, który de facto dokonał IV rozbioru Polski, dzieląc jej terytorium na strefy wpływów między dwoma totalitarnymi reżimami. Polska, stojąc samotnie przeciwko przeważającym siłom wroga, stała się areną pierwszych, brutalnych starć tej globalnej wojny, ukazując bezwzględność najeźdźców i niezłomność obrońców.
Na Czym Polegała Kampania Wrześniowa?
Kampania Wrześniowa to termin opisujący serię działań zbrojnych podjętych przez Polskę w obronie swojej suwerenności we wrześniu i na początku października 1939 roku. Była to wojna obronna, w której młode państwo polskie, odrodzone zaledwie 21 lat wcześniej po 123 latach zaborów, musiało stawić czoła dwóm potężnym i agresywnym sąsiadom. III Rzesza, stosując doktrynę Blitzkriegu (wojny błyskawicznej), dążyła do szybkiego pokonania Polski, wykorzystując przewagę w lotnictwie, broni pancernej i zmotoryzowanej piechocie. Atak niemiecki, rozpoczęty bez wypowiedzenia wojny, był zaskakujący i brutalny, uderzając w polskie miasta i infrastrukturę od samego początku konfliktu.
Gdy na zachodzie Polski toczyły się zacięte walki, 17 września 1939 roku, ze wschodu wkroczyła Armia Czerwona, wypełniając postanowienia tajnego protokołu paktu Ribbentrop-Mołotow. Ten „nóż w plecy” ostatecznie przypieczętował los Polski, uniemożliwiając jakąkolwiek dalszą obronę strategiczną i manewrowanie oddziałami. Polska, mimo heroicznego oporu, nie miała szans w walce na dwa fronty przeciwko tak potężnym przeciwnikom.
Etapy Kampanii Wrześniowej: Chronologia Wydarzeń
Działania wojenne we wrześniu 1939 roku można podzielić na trzy główne etapy, odzwierciedlające dynamikę i rozwój konfliktu:
- Bitwa o główną linię oporu (1 – 9 września): Okres intensywnych walk granicznych, gdzie wojska polskie starały się powstrzymać impet niemieckiego natarcia.
- Działania obronne w głębi kraju (10 – 16 września): Wycofywanie się wojsk polskich w głąb kraju, próby reorganizacji obrony i koncentracji sił.
- Ostatnie walki i kapitulacja (od 17 września do 6 października): Wkroczenie Armii Czerwonej, upadek ostatnich punktów oporu i ostateczna kapitulacja.
1 Września 1939 roku – Początek Piekła
O godzinie 4:45 nad ranem, bez formalnego wypowiedzenia wojny, niemiecki pancernik „Schleswig-Holstein” rozpoczął ostrzał polskiej składnicy wojskowej na Westerplatte w Gdańsku. Jednocześnie, siły Wehrmachtu, realizując „Plan Fall Weiß”, przekroczyły polskie granice na całej ich długości. Bomby spadły na Wieluń, Tczew i inne polskie miasta, inaugurując II wojnę światową. Prezydent RP Ignacy Mościcki wydał odezwę do narodu, wzywając do obrony kraju. Wojska niemieckie szybko zajęły liczne miejscowości przygraniczne oraz terytorium Wolnego Miasta Gdańska. W tym tragicznym dniu rozpoczęła się także masowa ewakuacja ludności w kierunku wschodnim, symbolizująca początek wielkiego exodusu.
2 Września – Rozszerzenie Agresji i Pierwsze Zbrodnie
Do niemieckiego ataku dołączyły wojska słowackie, wkraczając na Podhale. W Warszawie obradowały Sejm i Senat RP, zezwalając posłom na wstępowanie do wojska. Niemieckie naloty stawały się coraz bardziej brutalne – w Lublinie zginęło blisko 200 osób. Włoski dyktator Benito Mussolini zaproponował zaprzestanie działań wojennych, lecz jego inicjatywa została odrzucona przez Wielką Brytanię i Francję. Niemcy rozpoczęli masowe egzekucje na polskich jeńcach wojennych i ludności cywilnej, m.in. w Parzymiechach. Powstał obóz koncentracyjny Stutthof, do którego deportowano pierwszych 250 Polaków z Gdańska.
3 Września – Umiędzynarodowienie Konfliktu
Wielka Brytania, Francja oraz państwa Wspólnoty Brytyjskiej (Australia, Indie, Kanada, Nowa Zelandia) wypowiedziały wojnę III Rzeszy, co wywołało falę entuzjazmu w Polsce. Niestety, w praktyce oznaczało to początek tzw. „dziwnej wojny” (fr. drôle de guerre), gdzie sojusznicy nie podejmowali znaczących działań ofensywnych. W Bydgoszczy doszło do incydentu zwanego później przez propagandę niemiecką „krwawą niedzielą”, gdzie wojsko i policja tłumiły dywersję miejscowych Niemców. Niemcy zwrócili się do ZSRS z prośbą o rozważenie wkroczenia Armii Czerwonej do Polski, bazując na tajnym protokole paktu Ribbentrop-Mołotow. Polskie oddziały kawalerii dokonały rozpoznawczego wypadu na tereny Prus Wschodnich, wzbudzając sensację w Anglii i Francji. Na Bałtyku zatopiono polskie okręty „Wicher” i „Gryf”. Heinrich Himmler wydał rozkaz o pozbawieniu życia wszystkich cywilów stawiających opór.
Dalszy Przebieg Września – Odwrót i Opór
4 września: Polska i Francja podpisały protokół o wzajemnej pomocy. W Warszawie powstały robotnicze oddziały obrony. Niemcy zajęli Kalisz i Leszno, kontynuując zbrodnie na cywilach i jeńcach.
5 września: Marszałek Edward Rydz-Śmigły wydał rozkaz wycofywania się wojsk polskich na linię Wisły i Sanu. Niemcy zajęli Bydgoszcz, Grudziądz i Kielce. Rozkaz gen. Brauchitscha o tworzeniu sądów specjalnych (Sondergerichte) i stosowaniu niemieckiego prawa karnego wbrew prawu międzynarodowemu.
6 września: Rząd polski ogłosił kontynuację obrony. Niemcy wkroczyli do Jarocina, Nowego Sącza i Krakowa. Nowy rozkaz niemieckiego dowództwa o natychmiastowym rozstrzeliwaniu cywilów z bronią i zakazie obrotu mieniem żydowskim.
7 września: Kapitulacja bohaterskiej załogi Westerplatte, dowodzonej przez mjr. Henryka Sucharskiego. Ich siedmiodniowy opór stał się symbolem niezłomności. Polski Naczelny Wódz, marszałek Rydz-Śmigły, opuścił Warszawę, udając się do Brześcia n. Bugiem, a następnie rząd. Brytyjski rząd przyznał Polsce kredyt w wysokości 5 mln funtów szterlingów, a francuski 600 mln franków, co było gestem wsparcia, ale nie realną pomocą militarną. Gestapo rozpoczęło aresztowania Żydów z polskim obywatelstwem w Rzeszy.

8 września: Powstała Armia „Warszawa” pod dowództwem gen. Juliusza Rómmla. Niemcy zajęli Inowrocław i Łódź. Reinhard Heydrich ogłosił, że dla Polski nie przewiduje się rządu, lecz całkowitą niemiecką administrację. Niemieckie zbrodnie na jeńcach i cywilach nasiliły się.
9 września: Rozpoczęła się największa bitwa Kampanii Wrześniowej – Bitwa nad Bzurą, gdzie Armie „Poznań” i „Pomorze” pod dowództwem gen. Tadeusza Kutrzeby podjęły próbę kontrofensywy. Bombardowania Warszawy, Łomży i Zamościa. W Wilnie otwarto Ogólnopolskie Targi Ziół Leczniczych, Grzybów i Konserw Roślinnych, co było ironicznym kontrastem wobec toczącej się wojny.
Odwrót i Nadzieja na Wschodzie – do 16 Września
10 września: Zakończenie „Polskich Termopil” pod Wizną, gdzie kpt. Władysław Raginis i jego 700 żołnierzy przez trzy dni bohatersko odpierali przeważające siły niemieckie. Hitler zaproponował Litwie przyłączenie się do agresji na Polskę w zamian za Wilno. Władze okupacyjne w Wielkopolsce nakazały zaprzestanie działalności wszystkich polskich organizacji.
11 września: Naczelny Wódz wydał dyrektywę o utworzeniu Frontu Północnego i Środkowego, planując koncentrację wojsk we wschodniej Małopolsce. Marszałek Rydz-Śmigły wyjechał na południe. Ambasador francuski przekazał do Paryża informację o pogłosce o tajnym układzie sowiecko-niemieckim.
12 września: Oddziały niemieckie osiągnęły przedpola Lwowa. W Abbeville odbyło się posiedzenie angielsko-francuskiej Najwyższej Rady Wojennej, która podjęła decyzję o przerwaniu działań zaczepnych na froncie zachodnim i wycofaniu wojsk na Linię Maginota, co było jawnym zaniedbaniem zobowiązań sojuszniczych. Hitler omówił przyszłe losy Polski, planując „ujęcie i odosobnienie polskich przywódców oraz intelektualistów”.
13 września: Gen. Kazimierz Sosnkowski został dowódcą Frontu Południowego. W Bratysławie Słowacja wprowadziła zarząd cywilny w polskich gminach na Spiszu i Orawie. Do Dachau trafił pierwszy polski duchowny. Niemcy planowali wysiedlenie wszystkich Żydów ze wschodniego Śląska za San.
14 września: Niemcy wkroczyli do Gdyni. Prezydent I. Mościcki i rząd polski przybyli do Kut. Polska władze po raz ostatni zwróciły się o pomoc militarną do sojuszników, bezskutecznie. Mołotow poinformował niemieckiego ambasadora, że Armia Czerwona jest gotowa do wkroczenia do Polski. W Wielkopolsce Polakom nakazano obowiązkowe odsprzedanie obcej waluty.
15 września: Padł Białystok. Edward Rydz-Śmigły wycofał się do Kołomyi. Internowano polski okręt podwodny ORP „Orzeł” w Tallinie. Dr Hans Frank został mianowany szefem administracji cywilnej w okupowanej Polsce. Polskie rozgłośnie radiowe nadawały komunikat o nieważności zarządzeń niemieckich władz okupacyjnych. Niemcy kontynuowali masowe egzekucje.
16 września: W. Mołotow potwierdził niemieckiemu ambasadorowi, że Armia Czerwona wkroczy do Polski „jutro lub pojutrze”. Nad Warszawą zrzucono ulotki wzywające do poddania miasta. Premier Francji Daladier poinformował, że radzieckie poczynania wobec polskich ziem wschodnich nie spowodują zerwania stosunków dyplomatycznych. Władze okupacyjne aresztowały Wincentego Witosa. Trwały egzekucje Polaków i Żydów.
17 Września – Zdrada i Przegrana
We wczesnych godzinach rannych, bez wypowiedzenia wojny, oddziały Armii Czerwonej przekroczyły wschodnią granicę Polski. Ambasador Wacław Grzybowski nie przyjął sowieckiej noty dyplomatycznej, która twierdziła, że państwo polskie przestało istnieć. ZSRR uzasadniał swoją agresję „troską o dalsze losy ludności ukraińskiej i białoruskiej”. Naczelny Wódz wydał rozkaz: „Z Sowietami nie walczyć, tylko w razie natarcia z ich strony albo próby rozbrojenia naszych oddziałów”. Ten rozkaz wywołał ogromne zamieszanie i demoralizację. Niemcy zajęli Lublin i twierdzę Brześć. Hitler wydał dyrektywę, aby nie przekraczać ustalonej linii demarkacyjnej z ZSRS. Prezydent Mościcki desygnował gen. Bolesława Wieniawę-Długoszowskiego na swojego następcę. Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) popełnił samobójstwo na Polesiu.
Ostatnie Akordy Kampanii
18 września: Koniec Bitwy nad Bzurą. Niedobitki polskich oddziałów próbowały przebić się do Warszawy. Polscy marynarze zatopili statki flotylli pińskiej. Oddziały sowieckie zajęły liczne miasta na wschodzie. Naczelne władze RP opuściły terytorium państwa, udając się do Rumunii, gdzie zostały internowane. Władysław Sikorski przekroczył granicę. ZSRS i III Rzesza wydały wspólne oświadczenie o „zgodności interesów” i „doprowadzeniu do spokoju w Polsce”. ORP „Orzeł” w brawurowy sposób wydostał się z Tallina. „Osservatore Romano” potępiło agresję sowiecką, ale nie niemiecką.

19 września: Rząd brytyjski uznał rząd polski na obczyźnie za prawowitą władzę. Popełnił samobójstwo płk Stanisław Dąbek, dowódca Lądowej Obrony Wybrzeża. Hitler oświadczył w Gdańsku, że „Polska już nigdy nie powstanie w przedwojennych granicach państwowych”. Niemcy zajęli klasztor w Niepokalanowie, aresztując zakonników.
20 września: Kapitulacja Armii „Kraków” i „Lublin”. Marszałek Rydz-Śmigły wydał ostatni rozkaz z Rumunii, wyrażając wiarę w zwycięstwo. W Krakowie powstała Tajna Organizacja Wojskowa „Związek Orła Białego”. Józef Stalin nie zgodził się na utworzenie „szczątkowego państwa polskiego”. Do Anglii dotarł ORP „Żbik”. Niemcy i Sowieci kontynuowali egzekucje i aresztowania, m.in. gen. Mieczysław Smorawiński trafił do niewoli sowieckiej.
21 września: Wehrmacht rozpoczął zasadniczy szturm na Warszawę. Sowieci zajęli Grodno i Pińsk. Specjalne grupy operacyjne SS i SD zostały upoważnione do mordowania polskiej inteligencji. Reinhard Heydrich nakazał uruchamianie gett dla ludności żydowskiej. Papież przyjął polskiego prymasa Hlonda.
22 września: Gen. Mikołaj Bołtuć zginął pod Warszawą. Lwów został przekazany Armii Czerwonej. Pod Warszawą wylądował samolot z A. Hitlerem. W Brześciu n. Bugiem odbyła się wspólna niemiecko-sowiecka „defilada zwycięstwa”, którą przyjęli gen. Heinz Guderian i sowiecki gen. Kriwoszyn. Ustalono linię demarkacyjną zgodną z paktem Ribbentrop-Mołotow. Sowieci utworzyli obóz dla polskich jeńców w Ostaszkowie. Niemcy i Sowieci kontynuowali zbrodnie, m.in. rozstrzelano gen. Józefa Olszynę-Wilczyńskiego.
23 września: Bitwa pod Tomaszowem zakończyła się kapitulacją polskich oddziałów. Niektóre jednostki przekroczyły granicę z Litwą. Hitler zatwierdził plan nieograniczonej wojny podwodnej.
24 września: Gen. Władysław Sikorski przybył do Paryża. Na Litwie internowano blisko 14 tys. polskich żołnierzy. Wojska sowieckie zajęły Augustów, Sejny, Hrubieszów i borysławskie zagłębie naftowe.
25 września: Żołnierze Armii Czerwonej rozstrzelali oficerów i podoficerów flotylli rzecznej w Pińsku. Niemcy rozpoczęli wysyłkę pierwszych transportów z polskimi robotnikami do pracy przymusowej w Rzeszy. Dekret Hitlera o organizacji zarządu wojskowego na okupowanych obszarach.
26 września: Marszałek Rydz-Śmigły wydał ostatni rozkaz do gen. Rómmla, dziękując za bohaterską obronę Warszawy. Działania bojowe zakończyła Armia „Modlin”.
27 września: Gen. Michał Karaszewicz-Tokarzewski otrzymał polecenie „prowadzenia dalszej walki o utrzymanie niepodległości”, co było początkiem formowania Służby Zwycięstwu Polski (SZP), zalążka Armii Krajowej. Związek Harcerstwa Polskiego zszedł do konspiracji. Władysław Raczkiewicz przybył do Paryża. Reinhard Heydrich oświadczył, że „polska elita intelektualna została już wytępiona w 3 proc.”.
28 września: Kapitulacja Warszawy. W jej obronie zginęło blisko 6 tys. obrońców, a straty cywilne wyniosły około 25 tys. zabitych. III Rzesza i ZSRS podpisały „Układ o granicach i przyjaźni” z tajnymi protokołami, ustalającymi ostateczną granicę na Pisie, Narwi, Bugu i Sanie. Protokół włączał Litwę do strefy ZSRS i oddawał Lubelszczyznę Niemcom. Drugi protokół mówił o współpracy w zwalczaniu polskiego ruchu oporu. Rada Ambasadorów powierzyła gen. Sikorskiemu dowództwo formowanych we Francji oddziałów polskich. Prymas Hlond wygłosił orędzie w Radiu Watykańskim, potępiając agresję sowiecką. W Dobiegniewie powstał obóz jeniecki dla polskich oficerów.

29 września: Prezydentem RP został Władysław Raczkiewicz, zastępując I. Mościckiego. Kapitulacja twierdzy Modlin. Sowieci wywozili polskich oficerów do Sum. Heydrich nakazał brak litości dla duchowieństwa, nauczycieli i legionistów.
30 września: Premierem rządu mianowano gen. Władysława Eugeniusza Sikorskiego. Rząd polski ogłosił protest przeciwko niemiecko-sowieckiemu układowi. W okupowanym Wilnie formowały się pierwsze organizacje konspiracyjne. Papież Pius XII wygłosił orędzie do Polaków, które spotkało się z krytyką za brak potępienia agresji niemieckiej.
1 października: Winston Churchill w przemówieniu radiowym wyraził przekonanie, że Polska odzyska niepodległość. Powstała konspiracyjna Gwardia Ludowa (związana z PPS). Na Kielecczyźnie rozpoczął działalność partyzancką mjr Henryk Dobrzański ps. „Hubal”.
2 października: Kapitulacja Rejonu Umocnionego Helu. Pod Kockiem rozpoczęła się ostatnia bitwa Kampanii Wrześniowej, prowadzona przez Samodzielną Grupę Operacyjną „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga. Hitler oświadczył, że „w Polsce może być tylko jeden pan, to jest Niemiec” i że należy „pozbawić życia przedstawicieli polskiej inteligencji”. Powstało również Generalne Gubernatorstwo.
3 października: Wojska polskie zakończyły kampanię sowiecko-polską potyczką pod Annopolem. Rozpoczęło się osadzanie polskich jeńców w sowieckich obozach w Ostaszkowie, Starobielsku i Kozielsku.
4 października: III Rzesza i ZSRS podpisały dodatkowy protokół precyzujący wspólną granicę. Rząd Wielkiej Brytanii uznał polski rząd na obczyźnie.
5 października: Koniec bitwy pod Kockiem, ostatniej bitwy polskiego Września. Gen. Kleeberg podpisał akt kapitulacji dzień później. W Warszawie A. Hitler przyjął defiladę zwycięskiego Wehrmachtu. Przygotowywany zamach na Hitlera nie doszedł do skutku.
6 października: Ostateczna kapitulacja ostatnich regularnych oddziałów Wojska Polskiego. Koniec Kampanii Wrześniowej.
Kluczowe Bitwy i Punkty Oporu
Kampania Wrześniowa, mimo krótkiego czasu trwania, obfitowała w wiele heroicznych starć. Oto niektóre z nich:
- Obrona Westerplatte (1-7 września): Symboliczny opór niewielkiej załogi polskiej składnicy wojskowej, która przez siedem dni odpierała ataki przeważających sił niemieckich.
- Bitwa pod Wizną (7-10 września): Znana jako „Polskie Termopile”, gdzie blisko 700 żołnierzy polskich pod dowództwem kpt. Władysława Raginisa stawiło czoła dziesięciokrotnie większym siłom niemieckim, broniąc się do ostatniego naboju.
- Bitwa nad Bzurą (9-18 września): Największa bitwa tej kampanii, próba kontrofensywy Armii „Poznań” i „Pomorze”, która, choć zakończona klęską, zadała Niemcom znaczne straty i spowolniła ich marsz na Warszawę.
- Obrona Warszawy (8-28 września): Bohaterska obrona stolicy, prowadzona przez wojsko i cywilów, mimo ciężkich bombardowań i okrążenia.
- Obrona Helu (1 września - 2 października): Długotrwały opór polskiej załogi umocnionego rejonu Półwyspu Helskiego, który kapitulował jako jeden z ostatnich punktów oporu.
- Bitwa pod Kockiem (2-5 października): Ostatnia bitwa regularnych oddziałów Wojska Polskiego w Kampanii Wrześniowej, stoczona przez Samodzielną Grupę Operacyjną „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga.
Dlaczego Przegraliśmy Kampanię Wrześniową?
Porażka Polski w Kampanii Wrześniowej była wynikiem zbiegu wielu niekorzystnych czynników, zarówno strategicznych, jak i wynikających z dysproporcji sił:
- Przewaga militarna agresorów: Niemcy zastosowali doktrynę Blitzkriegu, charakteryzującą się szybkością, zaskoczeniem i użyciem zmasowanych sił pancernych i lotniczych. Polska armia, choć liczna (około 1 miliona żołnierzy), była znacznie gorzej wyposażona. Brakowało nowoczesnych czołgów, samolotów (polskie lotnictwo nie mogło się równać z Luftwaffe), środków łączności i zmotoryzowanego transportu. Plan modernizacji armii, rozpoczęty w 1936 roku, miał się zakończyć dopiero w 1942 roku, więc wojna wybuchła w połowie jego realizacji.
- Agresja ZSRS 17 września: Wkroczenie Armii Czerwonej na wschodnie tereny Polski było „nożem w plecy”, który ostatecznie przekreślił wszelkie szanse na kontynuowanie zorganizowanego oporu. Polski plan operacyjny zakładał możliwość wycofania się na tzw. przedmoście rumuńskie (rejon Małopolski Wschodniej), by tam kontynuować walkę i czekać na pomoc aliantów. Agresja sowiecka zniweczyła te plany, zamykając polskie wojska w kleszczach i uniemożliwiając przegrupowanie.
- Brak realnej pomocy ze strony aliantów: Mimo wypowiedzenia wojny Niemcom 3 września, Wielka Brytania i Francja nie podjęły znaczących działań ofensywnych na froncie zachodnim. Była to tzw. „dziwna wojna”, polegająca głównie na biernym wyczekiwaniu i zrzucaniu ulotek zamiast bomb. Polskie dowództwo zakładało, że sojusznicy rozpoczną ofensywę w ciągu dwóch tygodni od wybuchu wojny, co miało odciążyć front wschodni. Ta pomoc nigdy nie nadeszła.
- Błędy strategiczne i kadrowe: Polski plan obrony, Plan Operacyjny „Zachód”, zakładał obronę przygraniczną, aby udowodnić prawo do utraconych po I wojnie światowej ziem. To spowodowało rozproszenie sił na długiej granicy (1816 km z III Rzeszą), zamiast koncentracji w głębi kraju. Ponadto, struktura dowodzenia była zbyt scentralizowana, z niewielkim zakresem samodzielności dla dowódców niższych szczebli, co w połączeniu z problemami z łącznością prowadziło do chaosu.
- Niewystarczająca infrastruktura: Polski transport opierał się głównie na liniach kolejowych, które stały się łatwym celem dla niemieckiego lotnictwa, paraliżując ruch wojsk i zaopatrzenia.
Mimo tych wszystkich czynników, heroiczny opór Polaków nie poszedł na marne. Polska armia, choć przegrana, zadała Niemcom znaczne straty (ponad 45 tys. zabitych i rannych po stronie niemieckiej). Opóźnienie kampanii zmusiło Niemców do zaniechania planowanej jesiennej ofensywy na Zachodzie, co dało aliantom bezcenny czas na przygotowanie się do dalszych działań wojennych.
Czy Polacy Mogli Wygrać Kampanię Wrześniową?
Odpowiedź na to pytanie, biorąc pod uwagę realia 1939 roku, jest jednoznaczna: nie. Polska, choć walczyła z niezwykłą odwagą i poświęceniem, nie miała realnych szans na zwycięstwo w wojnie obronnej przeciwko dwóm totalitarnym mocarstwom o miażdżącej przewadze militarnej. Wkroczenie Armii Czerwonej 17 września 1939 roku ostatecznie przekreśliło jakiekolwiek nadzieje na utrzymanie niezależności. Był to akt brutalnej agresji, zgodny z wcześniej zawartymi, tajnymi porozumieniami. Nawet bez interwencji ZSRS, przewaga technologiczna i liczebna Wehrmachtu, połączona z brakiem skutecznej pomocy ze strony zachodnich sojuszników, czyniła polską sytuację beznadziejną. Kampania Wrześniowa była walką o honor i przetrwanie narodu w obliczu niewyobrażalnej przewagi, a nie walką o zwycięstwo w sensie militarnym.
Najczęściej Zadawane Pytania
- Kto zaatakował Polskę we wrześniu 1939 roku?
- Polska została zaatakowana przez III Rzeszę (Niemcy) 1 września 1939 roku oraz przez Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRS) 17 września 1939 roku. W ataku wzięły także udział wojska Słowacji, państwa satelickiego III Rzeszy.
- Ile trwała Kampania Wrześniowa?
- Kampania Wrześniowa trwała od 1 września do 6 października 1939 roku, czyli 36 dni. Oficjalnie zakończyła się kapitulacją ostatnich regularnych oddziałów Wojska Polskiego pod Kockiem.
- Jakie były najważniejsze bitwy Kampanii Wrześniowej?
- Do najważniejszych bitew należą: Obrona Westerplatte, Bitwa pod Wizną, Bitwa nad Bzurą, Obrona Warszawy, Obrona Helu oraz Bitwa pod Kockiem.
- Dlaczego ZSRS wkroczył do Polski 17 września?
- Wkroczenie Armii Czerwonej było wynikiem tajnego protokołu do Paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939 roku, który dzielił Europę Wschodnią na strefy wpływów między Niemcami a ZSRS. Sowieci wykorzystali fakt, że Polska była już w ciężkiej walce z Niemcami, aby zająć swoje „strefy” na wschodzie kraju.
- Jaka była rola aliantów (Wielkiej Brytanii i Francji)?
- Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę Niemcom 3 września 1939 roku w odpowiedzi na agresję na Polskę. Jednakże, ich działania militarne na froncie zachodnim były minimalne i nie stanowiły realnego odciążenia dla walczącej Polski. Była to tzw. „dziwna wojna” (drôle de guerre), która trwała do wiosny 1940 roku.
- Czym był Blitzkrieg?
- Blitzkrieg, czyli „wojna błyskawiczna”, to niemiecka doktryna wojenna polegająca na szybkim, zmasowanym ataku z użyciem sił pancernych, zmotoryzowanej piechoty i lotnictwa, mającym na celu przełamanie linii obrony przeciwnika i uniemożliwienie mu zorganizowania skutecznego oporu. Była to kluczowa strategia Niemiec w Kampanii Wrześniowej.
Zainteresował Cię artykuł Kampania Wrześniowa 1939: Początek II Wojny", "kategoria": "Historia? Zajrzyj też do kategorii Edukacja, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
