Otwock: Oświata Dziś i Pamięć o Przeszłości

Otwock, miasto o bogatej historii i dynamicznym rozwoju, to miejsce, które z dumą inwestuje w przyszłość swoich najmłodszych mieszkańców, jednocześnie głęboko pielęgnując pamięć o tragicznych wydarzeniach z przeszłości. Od nowoczesnych placówek edukacyjnych po bolesne karty historii związane z gettem, Otwock stanowi fascynujący przykład miasta, które odważnie stawia czoła wyzwaniom, nie zapominając o swoich korzeniach.

Oświata w Otwocku – Teraźniejszość i Rozwój

Miasto Otwock może pochwalić się dobrze rozwiniętą siecią placówek oświatowych, które obejmują zarówno szkoły publiczne, jak i niepubliczne, a także przedszkola. Edukacja jest priorytetem, co widać w stale unowocześnianej infrastrukturze i bogatej ofercie programowej dla dzieci i młodzieży.

Sieć Szkół Podstawowych i Oddziałów Przedszkolnych

W Otwocku funkcjonuje obecnie 10 publicznych szkół podstawowych. Są to placówki, które zapewniają kompleksową edukację na poziomie podstawowym, dbając o wszechstronny rozwój uczniów. Co istotne, w roku szkolnym 2021/2022 w pięciu z tych szkół zorganizowano oddziały przedszkolne, tzw. „zerówki”, przeznaczone dla dzieci sześcioletnich, które tam realizują obowiązkowe wychowanie przedszkolne. Dodatkowo, dwie szkoły oferują oddziały przedszkolne dla młodszych dzieci, w wieku od 3 do 5 lat, co świadczy o kompleksowym podejściu do edukacji już od najmłodszych lat.

Warto podkreślić, że dwie z otwockich szkół podstawowych – Szkoła Podstawowa nr 5 oraz Szkoła Podstawowa nr 7 – są placówkami z oddziałami integracyjnymi. Oznacza to, że są one przystosowane do potrzeb uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, promując włączające środowisko nauki i wzajemne wsparcie. Każda szkoła podstawowa (z wyjątkiem szkół specjalnych i integracyjnych) ma określony zasięg terytorialny, a dyrektorzy szkół monitorują spełnianie obowiązku szkolnego przez dzieci zamieszkałe w ich obwodach.

W roku szkolnym 2021/2022 otwockie szkoły podstawowe gościły 3743 uczniów, którzy uczęszczali do 187 oddziałów. Nad ich edukacją czuwało 466 zatrudnionych nauczycieli. We wszystkich szkołach podstawowych, dla których organem prowadzącym jest Miasto Otwock, uczniowie mają możliwość korzystania ze świetlicy szkolnej, co jest ważnym wsparciem dla pracujących rodziców i zapewnia dzieciom bezpieczne i rozwojowe spędzanie czasu po lekcjach.

Infrastruktura i Bezpieczeństwo w Otwockich Szkołach

Bezpieczeństwo uczniów jest priorytetem. Budynki szkolne są na bieżąco utrzymywane i modernizowane, zarówno poprzez drobne, jak i większe remonty. Klasopracownie są dobrze wyposażone w nowoczesny sprzęt, często pozyskiwany dzięki projektom zewnętrznym i finansowaniu budżetowemu. Wszystkie szkoły posiadają na swoim terenie dostęp do boiska wielofunkcyjnego, co sprzyja aktywności fizycznej i rozwojowi sportowemu. Część placówek może pochwalić się również bieżnią lekkoatletyczną i salą gimnastyczną (z wyjątkiem SP9), co dodatkowo poszerza możliwości prowadzenia zajęć wychowania fizycznego na wysokim poziomie. W roku 2020/21 znacząco zainwestowano w sprzęt sportowy. Ponadto, infrastruktura teleinformatyczna, niezbędna do funkcjonowania nowoczesnej szkoły, jest stale ulepszana, zapewniając dostęp do najnowszych technologii edukacyjnych.

Kluczowe Inwestycje w Oświatę w Otwocku

Miasto Otwock systematycznie inwestuje w rozwój bazy oświatowej, realizując ambitne projekty, które mają na celu poprawę warunków nauki i komfortu uczniów. Poniżej przedstawiamy wybrane, kluczowe inwestycje z ostatnich lat:

• Adaptacja pomieszczeń na oddziały przedszkolne w SP nr 12 (2019/2020): Na parterze w skrzydle B Szkoły Podstawowej nr 12 przy ul. Andriollego 76 zaadaptowano pomieszczenia na oddziały przedszkolne dla dzieci w wieku 3-6 lat. Dzięki tej inwestycji Miasto Otwock było w stanie zapewnić miejsca wychowania przedszkolnego wszystkim dzieciom biorącym udział w rekrutacji na rok szkolny 2019/2020.
• Termomodernizacja placówek oświatowych (ostatnie lata): Dzięki dofinansowaniu z funduszy unijnych, zrealizowano projekt termomodernizacji sześciu szkół podstawowych: SP nr 2, SP nr 4, SP nr 6, SP nr 7, SP nr 9, SP nr 12. Szkoły zyskały nową, estetyczną elewację, zostały docieplone, wymieniono stolarkę okienną i drzwiową oraz oświetlenie LED. W szkołach podstawowych nr 2 i nr 6 wykonano również przyłącza gazowe, co przyczyniło się do zmniejszenia kosztów ogrzewania i poprawy komfortu.
• Flagowy Projekt: Budowa Szkoły Podstawowej nr 8: Jednym z najważniejszych projektów inwestycyjnych miasta była budowa nowej Szkoły Podstawowej nr 8. Nowoczesny budynek powstał w niewiele ponad rok, co jest imponującym osiągnięciem. Obiekt, oprócz nowoczesnych sal lekcyjnych i pracowni, mieści dwa oddziały przedszkolne, stołówkę, świetlicę, przestronne korytarze oraz windę, co czyni go w pełni dostępnym. Architektura budynku nawiązuje do charakterystycznego dla Otwocka stylu świdermajer, a drewniane akcenty są widoczne również w środku, tworząc spójną i nowoczesną przestrzeń. Realizacja tej największej od kilkunastu lat inwestycji oświatowej w Otwocku była możliwa dzięki pozyskanemu przez Miasto Otwock dofinansowaniu z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych, w wysokości około 16,3 mln zł. Środki te objęły budowę siedziby szkoły, boisk, wyposażenie oraz modernizację sali gimnastycznej. Nowy budynek oraz boiska są do dyspozycji uczniów od 1 września 2022 roku.
• Zakup sprzętu sportowego (czerwiec 2022): Na początku czerwca 2022 roku szkoły otrzymały z budżetu miasta ponad 201 231,00 zł na zakup nowego sprzętu sportowego. Prezydent miasta Jarosław Margielski wraz z przedstawicielami rady miasta przekazali dyrektorom i nauczycielom wychowania fizycznego z otwockich podstawówek vouchery na zakup sprzętu, który został zakupiony w czasie wakacji. Na liście zakupów znalazły się między innymi piłki, siatki, płotki i stroje sportowe, co znacząco wzbogaciło bazę sportową placówek.

Inne Znaczące Projekty Inwestycyjne w Otwockich Szkołach Podstawowych (2019-2021)

Wsparcie dla Uczniów z Ukrainy i Programy Zewnętrzne

W obliczu napływu uchodźców z Ukrainy do Polski, w tym również do Otwocka, prezydent Jarosław Margielski podjął w 2022 roku decyzję o utworzeniu oddziałów przygotowawczych dla dzieci z Ukrainy. Powstały one w Szkole Podstawowej nr 9 przy ul. Narutowicza 275 w Otwocku. W placówce utworzono trzy oddziały przygotowawcze dla uczniów klas I–VIII, gdzie dopuszczono organizację nauczania w klasach łączonych, odpowiednio dla klas: I–III, IV–VI oraz VII–VIII szkoły podstawowej. Jest to przykład elastyczności i gotowości otwockiej oświaty do reagowania na nowe wyzwania.

Ponadto, w otwockich szkołach podstawowych z powodzeniem realizowane są programy dofinansowane ze środków zewnętrznych. W roku szkolnym 2021/22 były to liczne inicjatywy wspierające rozwój uczniów i nauczycieli, choć szczegółowe informacje na ich temat nie zostały przedstawione.

Ciemne Karty Historii – Getto w Otwocku

Historia Otwocka, choć pełna rozwoju i pozytywnych zmian, zawiera także bolesne i tragiczne rozdziały, które nigdy nie powinny zostać zapomniane. Jednym z nich jest historia getta żydowskiego, utworzonego przez niemieckiego okupanta podczas II wojny światowej.

Geneza i Wielkość Getta

Getto w Otwocku było zamkniętą dzielnicą, utworzoną jesienią 1940 roku przez okupanta niemieckiego, której celem było skupienie ludności żydowskiej z Otwocka i okolic. Było to drugie co do wielkości getto w dystrykcie warszawskim, co świadczy o skali tragedii, jaka rozegrała się w tym miejscu. Szacuje się, że w ciągu dwóch lat przez getto przeszło około 12 tysięcy Żydów.

Teren getta był dokładnie wyznaczony i odcięty od reszty miasta. Od strony wschodniej jego granicę wyznaczał tor kolejowy, od południa – bazar, a od północy obszar dzielnicy graniczył z gminą Falenica (miejscowość Świder). Zachodni kraniec getta wyznaczał tor kolejki wąskotorowej. Utworzenie getta nastąpiło na podstawie zarządzenia starosty powiatu warszawskiego z 26 września 1940 roku, nakazującego „oczyszczenie od Żydów” części Śródborowa i Soplicowa. Oficjalnie getto powstało obwieszczeniem starosty powiatowego z dnia 4 listopada 1940 roku, a Żydzi musieli przenieść się do wyznaczonych dzielnic do 1 grudnia 1940 roku.

Struktura Getta: Dzielnica Mieszkaniowa i Kuracyjna

Otwockie getto składało się z dwóch głównych części: dzielnicy mieszkaniowej i dzielnicy kuracyjnej. Dzielnica mieszkaniowa była podzielona na dwie części przedzielone torami kolejowymi. Na terenie tzw. getta miasteczkowego (po prawej stronie torów, licząc od Warszawy) mieściły się: bazar, dwie bożnice, plac targowy oraz sanatorium Marpe. Na terenie getta środkowego znajdował się między innymi posterunek Ghetto Polizei oraz ośrodek Towarzystwa Ochrony Zdrowia Ludności Żydowskiej (TOZ). Do żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej mieli prawo przenieść się wszyscy Żydzi – stali obywatele Otwocka, a także uchodźcy przybyli do 25 marca 1940 roku.

Trzecią częścią getta była tzw. żydowska dzielnica kuracyjna, która znajdowała się w granicach kwadratu ulic Świerkowej, Żeromskiego, Klonowej i granic posesji Sanatorium m.st. Warszawy, z wyłączeniem kilku prywatnych posesji. W jej granicach znalazły się kluczowe żydowskie instytucje lecznicze, takie jak szpitale i sanatoria (np. Sanatorium Żydowskiego Towarzystwa Przeciwgruźliczego „Brijus”, szpital dla umysłowo i nerwowo chorych „Zofiówka”), a także pensjonaty i placówki opiekuńczo-wychowawcze towarzystwa „CENTOS”. Pobyt w dzielnicy kuracyjnej był możliwy wyłącznie za pisemnym zezwoleniem lekarza miejskiego. Do 1 grudnia 1940 roku Żydzi mieli prawo przenieść swój majątek do getta, natomiast polskie przedsiębiorstwa znajdujące się w dzielnicach żydowskich musiały zostać zlikwidowane do 1 stycznia 1941 roku. Za przesiedlenia odpowiedzialność ponosili burmistrz i Judenrat.

Przesiedlenie odbywało się chaotycznie, bezplanowo, co doprowadziło do wzrostu cen mieszkań. Powołano Komisję Specjalną do Spraw Ustalania Granic Żydowskich Dzielnic, aby nadzorować proces. Poza gettem znalazło się 391 budynków należących do Żydów, z czego około 60% było niezamieszkanych. 73 budynki zostały zajęte przez wojsko. Przesiedlenie Żydów do dzielnic mieszkaniowej i kuracyjnej zostało zakończone 30 listopada 1940 roku.

Życie Codzienne w Cieniu Zagłady

Do czasu całkowitego zamknięcia dzielnicy żydowskiej jej mieszkańcy utrzymywali handel z Polakami w getcie miasteczkowym. Jednak pogarszająca się sytuacja otwockich Żydów wymusiła powstanie licznych organizacji opiekuńczych. Otwocki Judenrat powołał Wydział Opieki Społecznej, który zajmował się między innymi zapewnieniem pomocy lekarskiej, prawnej, interwencjami u osób prywatnych o wsparcie dla ubogich, wydawaniem zaświadczeń o zwolnieniu z opłat urzędowych oraz organizacją zbiórek odzieży. W lipcu 1940 roku powstał Komitet Opieki Społecznej, mający na celu koordynowanie pracy działających w Otwocku instytucji charytatywnych. Przy Komitecie działały również specjalne sekcje, takie jak Komitet Pań, Łódzki Komitet Uchodźców oraz Sekcja Opieki nad Dzieckiem. Aby zgromadzić środki na prowadzenie działalności, organizowano imprezy, loterie fantowe i przedstawienia, a uzyskane w ten sposób wpływy przeznaczano na działalność sierocińców i stołówek dla ubogich, prowadzonych między innymi przez towarzystwo CENTOS.

Bogatsi mieszkańcy getta organizowali świąteczne posiłki, na które wstęp był wolny dla wszystkich potrzebujących. Opieką objęto również żydowskich robotników z obozów znajdujących się poza gminą. Niestety, zamknięcie dzielnicy żydowskiej znacznie pogorszyło sytuację ludności, która została całkowicie pozbawiona możliwości zarobku. Przeważającą grupę mieszkańców stanowili ludzie chorzy, którzy nie mogli liczyć na pomoc rodziny i byli zdani wyłącznie na wsparcie ze strony Rady Żydowskiej. W skrajnej nędzy znalazła się również spora część inteligencji. Codziennie zdarzały się wypadki śmierci głodowej. Choroby i głód nasiliły się pod koniec 1941 roku, dziesiątkując ludność otwockiego getta.

W październiku 1939 roku TOZ przywróciło kontakt z otwockim oddziałem, uruchamiając ambulatoria, gabinety dentystyczne oraz światłoleczenie. Rozpoczęto akcję dożywiania dzieci. Lekarze z TOZ przeprowadzali szczepienia ludności przeciw durowi brzusznemu. Ośrodek Zdrowia TOZ przy ul. Warszawskiej 11a był jedyną placówką tego typu w Otwocku, utrzymywaną z datków, opłat od podopiecznych i specjalnego funduszu aptecznego. Prowadził on poradnię przeciwgruźliczą, stację opieki nad dziećmi, stację przeciwświerzbową, przeciwweneryczną i ambulatorium ogólne.

W związku z przypadkami duru plamistego Rada Żydowska musiała przeprowadzić masowe dezynfekcje i dezynsekcje. Wzrost zachorowań na dur plamisty i czerwonkę wymusił utworzenie szpitala zakaźnego. Do lipca 1941 roku nieliczni chorzy byli leczeni w najgorszych i nadmiernie zagęszczonych mieszkaniach. W lipcu 1941 roku władze niemieckie wyraziły zgodę na stworzenie szpitala z 80 miejscami w budynku sanatorium Marpe, który urządzono w sposób prymitywny i prowizoryczny.

Towarzystwo Ochrony Zdrowia nawiązało także ścisłą współpracę z sanatorium Brijus, którego działalność wspierało finansowo. W listopadzie 1939 roku sanatorium ponownie uruchomiło jeden z pawilonów. Podczas okupacji nazwa ośrodka brzmiała: Tuberkulosenheilstätte für Unbemittelte Lungenkranke Brijus – Kurort Otwock. Był to jedyny żydowski zakład dla chorych na gruźlicę w całym Generalnym Gubernatorstwie. Również Zofiówka wznowiła działalność, stając się jedynym zakładem dla nerwowo i umysłowo chorych Żydów w Generalnym Gubernatorstwie. Pacjenci żydowscy ze wszystkich polskich szpitali byli odsyłani do Otwocka. Umieszczano tu również biednych, których nie było stać na opłacenie leczenia. W celu poprawy tragicznej sytuacji finansowej Zofiówki, w pawilonie nr 2 utworzono dom wypoczynkowy dla bogatych Żydów, którzy przyjeżdżali tu z getta warszawskiego i z Radomia, często będąc członkami Żydowskiej Służby Porządkowej lub żydowskimi agentami gestapo. W grudniu 1941 roku, aby zyskać dodatkowe środki, otwarto kawiarnię Cafe Variette.

Centrum kulturalnym otwockiego getta stała się przede wszystkim jego część kuracyjna, w której placówkach leczyło się wielu żydowskich intelektualistów. Pod kierunkiem dyrektora Centosu, Kalmana Lisa, utworzono grupę literacką. Powstał Komitet Krzewienia Literatury Żydowskiej, który organizował tzw. wieczory czwartkowe, podczas których wygłaszano wykłady o historii i literaturze. Organizowano wieczory recytatorskie oraz szereg koncertów w języku jidysz pod przewodnictwem wychowawcy Centosu. Powstała również amatorska trupa aktorów K. Brzeskiego, pacjenta Zofiówki. Dzieci z Ochronki im. Gustawy Kamińskiej oraz z Domu Dziecka przy ul. Górnej 22 przygotowywały przedstawienia ze śpiewami i baletem.

W pensjonacie Jechiela-Meira Zolberga działał cheder, gdzie uczono chłopców przedmiotów religijnych. Starsi Żydzi spotykali się tam wieczorami, by studiować Talmud. Młodzież religijna uczyła się każdego dnia Daf Jomi (program przewidujący, by wszyscy Żydzi na świecie studiujący Talmud zajmowali się każdego dnia tym samym fragmentem). Latem 1940 roku w Otwocku osiadł rabin z Aleksandrowa, Izaak Menachem Mendel Danziger, który zaczął prowadzić uroczyste posiłki i kierował zebraniami chasydzkimi. Po zburzeniu synagogi przy ul. Kupieckiej, Żydzi zorganizowali zastępczy dom modlitwy w domu Azrila Szulmana. Zamożniejsi Żydzi organizowali uroczyste sedery, na które zapraszano uboższych.

Zamknięcie i Likwidacja Getta

Zarządzenia Kreishauptmanna powiatu warszawskiego z 10 i 13 stycznia 1941 roku nakazywały zamknąć żydowską dzielnicę mieszkaniową i kuracyjną. Zamknięto je 15 stycznia. Żydzi mogli opuszczać getto wyłącznie za przepustką. Wychodzenie z getta było dozwolone jedynie kolumnom robotników, udającym się do pracy pod osłoną policji. Na ulicach dojazdowych, zamkniętych na koszt Żydów, umieszczono tablice z napisem: „Dzielnica żydowska. Niemcom i Polakom wstęp wzbroniony”.

Wskutek pojawienia się przypadków zachorowań na tyfus plamisty, 28 maja 1941 roku zamknięto również żydowską dzielnicę mieszkaniową. Nie wolno było jej opuszczać nawet w wyjątkowych sytuacjach, a wszystkie przepustki zostały unieważnione. Wstęp do getta mieli tylko funkcjonariusze policji i personel sanitarny. Za nieuprawnione wejście groziła grzywna do 1000 zł lub kara aresztu do sześciu tygodni. Do Żydów poza gettem należało strzelać.

Dnia 15 października 1941 roku Gubernator Generalny Hans Frank wydał w Warszawie rozporządzenie o karze śmierci na Żydów opuszczających tereny getta oraz na Polaków udzielających im pomocy. Było to tak zwane trzecie rozporządzenie o ograniczeniach pobytu w Generalnym Gubernatorstwie. W artykule I p.4b karze śmierci podlegali zarówno Żydzi opuszczający teren getta, jak i osoby pomagające uciekinierom oraz ich ukrywające. Śmierci podlegały również osoby zachęcające do takich aktów, a czyn usiłowany karany był tak samo jak dokonany.

Przez otwockie getto przeszło około 12 tysięcy Żydów. Do likwidacji w sierpniu 1942 roku z powodu głodu i epidemii tyfusu zmarło w nim około 2 tysięcy osób. Likwidacja getta w Otwocku, będąca częścią akcji „Reinhardt”, miała miejsce 19 sierpnia 1942 roku. Na placu przy stacji kolejowej zgromadzono około 7 tysięcy Żydów. Do godziny 22 wszystkich załadowano na 50 wagonów, a następnie wywieziono do obozu zagłady w Treblince. Magdalena Grzebałkowska w książce „1945. Wojna i pokój” przytacza wstrząsający cytat z „Biuletynu Informacyjnego” (z 18 września 1942 roku) odnoszący się do szabru pustego getta przez mieszkańców Otwocka, Rembertowa i Miedzeszyna, którzy „w parę godzin po tym barbarzyńskim fakcie, w nocy zaraz zjechała furmankami i rozpoczęła grabież pozostałego mienia żydowskiego. Wywożono wszystko, co pod rękę podpadło, wyłamywano drzwi i okna, półki, deski z podłóg, nie mówiąc o meblach, ubraniach i bieliźnie, które pierwsze padły ofiarą rabunku.”

W części kuracyjnej likwidacja wiązała się z masowymi mordami pensjonariuszy ośrodków Zofiówka oraz Brijus. Zabijano zarówno dorosłych, jak i dzieci. Przez cztery tygodnie po likwidacji na terenie Otwocka miały miejsce masowe egzekucje Żydów, podczas których życie straciło około 2 tysięcy osób.

Pamięć i Upamiętnienie Ofiar

Pamięć o otwockich Żydach i tragicznych wydarzeniach Holokaustu jest żywa i pielęgnowana. 30 sierpnia 1949 roku burmistrz Otwocka Jan Ślimakowski poinformował o decyzji postawienia przy ul. Władysława Reymonta pomnika ku czci tutejszych Żydów wymordowanych przez hitlerowców w sierpniu 1942 roku. Pierwotny napis na kamieniu w języku polskim i hebrajskim brzmiał: „Miejsce straceń 5000 Żydów, którzy w dn. 19-go VIII 1942 r. zginęli z rąk hitlerowskich ludobójców. Cześć Ich Pamięci”. Z czasem napis ten stał się mniej czytelny i częściowo niezgodny z prawdą historyczną, gdyż zawierał zbyt wysoką liczbę ofiar oraz błędną datę rozstrzeliwań (Żydzi byli rozstrzeliwani nie tylko 19 sierpnia, lecz także w ciągu kilku tygodni po tej dacie, a miejsce to jest również zbiorową mogiłą).

Z inicjatywy Społecznego Komitetu Pamięci Żydów Otwockich i Karczewskich, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa zadecydowała w 2012 roku, w 70. rocznicę zagłady Żydów otwockich, o zmianie treści napisu na: „Tu w zbiorowych mogiłach spoczywa około 2000 otwockich Żydów rozstrzelanych w tym miejscu w sierpniu i wrześniu 1942 r. przez niemieckich okupantów. Pamiętajmy o ich tragedii, a także o wszystkich wymordowanych żydowskich współobywatelach naszego miasta. Mieszkańcy Otwocka.” W sierpniu 2012 roku Społeczny Komitet Pamięci Żydów Otwockich i Karczewskich, w porozumieniu z Radą Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, wytyczył teren miejsca pamięci narodowej, układając głazy narzutowe i umieszczając nową tablicę ze zmienionym napisem.

Od 2000 roku co roku 19 sierpnia odbywają się obchody rocznicy likwidacji getta i otwockiej społeczności żydowskiej. Społeczny Komitet Pamięci Żydów Otwockich i Karczewskich oraz Towarzystwo Przyjaciół Otwocka pod Honorowym Patronatem Prezydenta Otwocka organizują Marsz Pamięci i Modlitwy od bocznicy kolejowej do Kamienia Pamięci. Przy Kamieniu odbywa się wspólne recytowanie psalmów, odmawianie modlitwy i słuchanie wspomnień. Groby zamordowanych Żydów znajdują się w lesie na tyłach upamiętnienia.

W lipcu 2016 roku terenowi położonemu pomiędzy ul. Michała Andriollego i ul. Świderską nadano nazwę Skwer Pamięci Żydów Otwockich. W sierpniu 2017 roku, podczas obchodów 75. rocznicy likwidacji gett w Otwocku i Falenicy, na skwerze odsłonięto kamień pamiątkowy. Zamordowani otwoccy Żydzi zostali również upamiętnieni jednym z kamieni z nazwą miasta, stanowiącym element pomnika Ofiar Obozu Zagłady w Treblince.

Opis funkcjonowania i likwidacji otwockiego getta przedstawił w swojej książce „Spowiedź” Calek Perechodnik, funkcjonariusz Żydowskiej Służby Porządkowej. Jest ona jednocześnie ważnym świadectwem zbrodni niemieckich podczas Holokaustu oraz trudnych relacji polsko-żydowskich w czasie II wojny światowej. Holokaust Żydów otwockich stanowi również kanwę powieści „Uszwock” autorstwa Przemysława Lis-Markiewicza.

Podsumowanie

Otwock to miasto, które dynamicznie rozwija swoją bazę edukacyjną, inwestując w nowoczesne szkoły i placówki przedszkolne, aby zapewnić swoim mieszkańcom jak najlepsze warunki do nauki i rozwoju. Jednocześnie, Otwock jest miejscem, które z szacunkiem i determinacją pielęgnuje pamięć o tragicznych wydarzeniach II wojny światowej, w tym o losach społeczności żydowskiej. Historia otwockiego getta, będąca bolesnym, ale nieodłącznym elementem tożsamości miasta, stanowi przestrogę i przypomnienie o wartości pokoju i tolerancji. Otwock udowadnia, że można budować przyszłość, czerpiąc naukę z przeszłości i dbając o to, by żadne cierpienie nie zostało zapomniane.

Pytania i Odpowiedzi (FAQ)

Ile jest szkół podstawowych w Otwocku?

W Otwocku funkcjonuje 10 publicznych szkół podstawowych.

Czy w Otwocku są oddziały przedszkolne w szkołach?

Tak, w roku szkolnym 2021/2022 w pięciu szkołach podstawowych zorganizowano oddziały przedszkolne dla dzieci sześcioletnich (tzw. „zerówki”), a w dwóch szkołach oddziały przedszkolne dla dzieci w wieku 3-5 lat.

Jakie były najważniejsze inwestycje w otwockiej oświacie w ostatnich latach?

Do najważniejszych inwestycji należą adaptacja pomieszczeń na oddziały przedszkolne w SP nr 12, termomodernizacja sześciu szkół podstawowych (SP2, SP4, SP6, SP7, SP9, SP12), budowa nowej Szkoły Podstawowej nr 8 (flagowy projekt) oraz systematyczne doposażanie szkół w sprzęt, w tym sportowy.

Kiedy powstało getto w Otwocku?

Getto w Otwocku zostało utworzone jesienią 1940 roku przez okupanta niemieckiego, a Żydzi musieli przenieść się do wyznaczonych dzielnic do 1 grudnia 1940 roku.

Ile osób zginęło w getcie otwockim lub zostało wywiezionych do Treblinki?

Przez otwockie getto przeszło około 12 tysięcy Żydów. Do likwidacji w sierpniu 1942 roku z powodu głodu i epidemii tyfusu zmarło w nim około 2 tysiące osób. 19 sierpnia 1942 roku około 7 tysięcy Żydów zostało wywiezionych do obozu zagłady w Treblince, a kilka tysięcy zamordowano na miejscu w Otwocku w ciągu kilku tygodni po likwidacji.

Gdzie znajduje się upamiętnienie otwockich Żydów?

Główne miejsce upamiętnienia znajduje się przy ul. Władysława Reymonta, gdzie stoi kamień pamiątkowy. Dodatkowo, w lipcu 2016 roku teren pomiędzy ul. Michała Andriollego i ul. Świderską został nazwany Skwerem Pamięci Żydów Otwockich, gdzie w 2017 roku odsłonięto kolejny kamień pamiątkowy. Otwock jest również upamiętniony na pomniku Ofiar Obozu Zagłady w Treblince.

Zainteresował Cię artykuł Otwock: Oświata Dziś i Pamięć o Przeszłości? Zajrzyj też do kategorii Edukacja, znajdziesz tam więcej podobnych treści!