08/09/2021
Wiatr we włosach (a raczej w kasku!), ryk silnika i poczucie nieograniczonej wolności – jazda na motocyklu to dla wielu spełnienie marzeń. Niezależnie od tego, czy stawiasz pierwsze kroki w świecie jednośladów, czy wracasz do pasji po latach, kluczowe jest podjęcie świadomej decyzji o wyborze odpowiedniej maszyny. Ten artykuł pomoże Ci zrozumieć najważniejsze aspekty związane z nauką jazdy, zdobyciem prawa jazdy oraz wyborem motocykla, który będzie idealnie dopasowany do Twoich potrzeb, umiejętności i wieku.

Jaki motocykl na naukę jazdy i jako pierwszy?
Wybór pierwszego motocykla to decyzja, która może zaważyć na całej Twojej przyszłej przygodzie z dwoma kółkami. Zanim zdecydujesz się na konkretny model, zadaj sobie kilka kluczowych pytań. Czy motocykl ma służyć Ci do codziennych dojazdów do pracy, czy może planujesz na nim dłuższe, weekendowe wyprawy, a nawet dalekie podróże? Jaki styl motocykla najbardziej Ci odpowiada – sportowe ścigacze, klasyczne cruisery, zwinne naked bike’i, a może wszechstronne enduro?
Pamiętaj, że waga, wygląd, osiągi i cena to niezwykle istotne czynniki. Sprzęt, na którym będziesz jeździć, musi być idealnie dopasowany do Twoich potrzeb i przede wszystkim do Twoich umiejętności. Jeśli nie jesteś pewien, jaki motocykl kupić na początek, w pierwszej kolejności oceń realistycznie swoje możliwości finansowe oraz doświadczenie związane z prowadzeniem pojazdów dwukołowych. Bezpieczeństwo i komfort nauki są najważniejsze.
Moc silnika i prędkość maksymalna
Dla początkujących motocyklistów, a w szczególności na etapie nauki jazdy, zazwyczaj zalecane są motocykle o mniejszej pojemności skokowej silnika. Klasycznym wyborem jest jednostka o pojemności do 125 cm³, generująca około 15 KM mocy. Jest to wystarczająca moc do płynnej i efektywnej nauki, a jednocześnie bezpieczna – z ograniczeniem prędkości maksymalnej do około 100 km/h. Wybierając taki model, masz możliwość skupienia się na technice jazdy, nauce kontrolowania maszyny i wyczuwania jej zachowania, bez ryzyka nadmiernych prędkości, które mogłyby przytłoczyć nowicjusza.
Rozmiar i waga pojazdu
Rozmiar i waga motocykla są równie ważne dla osób rozpoczynających swoją przygodę. Duże i ciężkie jednoślady mogą być trudne do kontrolowania, szczególnie podczas manewrowania na niskich prędkościach, w korkach czy podczas zatrzymania. Lekki i zgrabny motocykl będzie znacznie łatwiejszy do opanowania dla nowicjusza, co pozwoli na szybsze nabranie pewności siebie i rozwinięcie umiejętności. Zwróć uwagę na wysokość siedzenia – musisz swobodnie dosięgać stopami do ziemi.
Sposób napędu
Motocykle są napędzane na różne sposoby: za pomocą łańcucha, pasa lub wału kardana. Każdy z nich ma swoje zalety i wady:
- Łańcuch: Najpopularniejszy i najbardziej efektywny w przenoszeniu mocy, ale wymaga regularnej konserwacji (smarowanie, naciąg) i czyszczenia.
- Pas: Cichszy i mniej wymagający pod względem konserwacji niż łańcuch, ale równocześnie może być mniej wydajny i droższy w wymianie.
- Wał: Najbardziej niezawodny i bezobsługowy, ale zazwyczaj znacznie zwiększa wagę pojazdu i jest najdroższy w produkcji, co przekłada się na wyższą cenę motocykla.
Dla początkujących łatwość obsługi i regularnej konserwacji jest kluczowa. Model z napędem pasowym może być dobrym wyborem ze względu na mniejsze wymagania konserwacyjne, choć łańcuchowe są najpowszechniejsze i łatwo dostępne.
Hamulce i amortyzacja
Dobre hamulce to podstawa bezpieczeństwa. Wiele nowych motocykli jest obecnie wyposażonych w system ABS (Anti-lock Braking System), który zapobiega blokowaniu kół podczas nagłego hamowania, co jest nieocenioną pomocą, zwłaszcza dla mniej doświadczonych kierowców. Zdecydowanie warto szukać motocykla z ABS.

Amortyzacja z kolei wpływa na komfort jazdy i stabilność. Dobrze jest wybrać motocykl z możliwością regulacji amortyzacji, co pozwoli dostosować ją do własnych preferencji, wagi kierowcy i warunków jazdy. Odpowiednio ustawiona amortyzacja zwiększa poczucie kontroli nad pojazdem.
Wyposażenie dodatkowe – Twój pancerz ochronny
Poza samym motocyklem, kluczowe jest odpowiednie wyposażenie ochronne. Wszystko, od kasków po ochraniacze i specjalistyczną odzież, ma ogromne znaczenie w kontekście dbania o Twoje bezpieczeństwo podczas jazdy na jednośladzie. Pamiętaj, że wysokiej jakości wyposażenie dodatkowe to jedyne zabezpieczenie przed urazami i kontuzjami, jakie zadba o Ciebie podczas ewentualnego wypadku.
- Kask ochronny: To pierwsza linia obrony dla Twojej głowy. Kask powinien być dobrze dopasowany, mieć aktualne certyfikaty bezpieczeństwa (np. ECE 22.05 lub nowszy 22.06) i być w dobrym stanie. Uszkodzony kask, nawet jeśli na zewnątrz wygląda na sprawny, może nie zapewnić odpowiedniej ochrony.
- Odzież ochronna: Dobrej jakości kurtka i spodnie motocyklowe, wykonane z materiałów odpornych na ścieranie (np. skóra, Cordura), ze wbudowanymi ochraniaczami na łokcie, ramiona, kolana i biodra, mogą znacznie zmniejszyć ryzyko obrażeń.
- Rękawice motocyklowe: Niezbędne nie tylko dla ochrony dłoni przed otarciami w razie upadku, ale także dla komfortu i pewnego chwytu kierownicy.
- Buty motocyklowe: Powinny być wytrzymałe i zapewniać ochronę dla stóp i kostek.
- Ochraniacz kręgosłupa: W zależności od stylu jazdy i poziomu ryzyka, rozważ zakup ochraniacza kręgosłupa, który jest osobnym elementem lub wbudowanym w kurtkę.
Zastanawiasz się, jaki kask motocyklowy wybrać albo jak dobrać rozmiar ochraniaczy? Nie bój się zasięgnąć porady osób bardziej doświadczonych, np. pracowników w specjalistycznym sklepie motocyklowym. Inwestycja w dobrej jakości sprzęt to inwestycja w Twoje życie i zdrowie.
Ile lat na prawko na motocykl? Kategorie prawa jazdy
W Polsce system kategorii prawa jazdy jest szczegółowo określony i zależy od wieku oraz mocy i pojemności pojazdu. Poniżej przedstawiamy tabelę, która pomoże Ci zrozumieć, jakie uprawnienia dają poszczególne kategorie i od jakiego wieku można je uzyskać.
| Nazwa kategorii | Jakimi pojazdami możesz kierować | Ile musisz mieć lat, żeby uzyskać prawo jazdy |
|---|---|---|
| AM | motorower czterokołowiec lekki (na przykład mały quad) zespół pojazdów – powyższe pojazdy połączone z przyczepą – tylko w Polsce | 14 lat |
| A1 | motocykl o pojemności skokowej silnika do 125 cm3, mocy do 11 kW i stosunku mocy do masy własnej do 0,1 kW/kg motocykl trójkołowy o mocy do 15 kW pojazdy z kategorii AM zespół pojazdów – powyższe pojazdy połączone z przyczepą - tylko w Polsce | 16 lat |
| A2 | motocykl, który spełnia wszystkie poniższe warunki: moc do 35 kW stosunek mocy do masy własnej do 0,2 kW/kg nie może on powstać w wyniku wprowadzenia zmian w pojeździe, którego moc przekracza dwukrotność mocy tego motocykla motocykl trójkołowy o mocy do 15 kW pojazdy z kategorii AM zespół pojazdów – powyższe pojazdy połączone z przyczepą – tylko w Polsce | 18 lat |
| A | każdy motocykl pojazd z kategorii AM zespół pojazdów – powyższe pojazdy połączone z przyczepą – tylko w Polsce | 20 lat - jeśli masz już od co najmniej 2 lat prawo jazdy kategorii A2 24 lata - jeśli nie masz od co najmniej 2 lat prawa jazdy kategorii A2 |
| B1 | czterokołowiec (na przykład duży quad) pojazd z kategorii AM | 16 lat |
| B | pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t (na przykład samochód osobowy), z wyjątkiem autobusu i motocykla zespół pojazdów – powyższy pojazd połączony z lekką przyczepą (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) pojazd z kategorii AM zespół pojazdów – złożony z pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t (z wyjątkiem autobusu i motocykla) oraz przyczepy. Jednak łączna dopuszczalna masa całkowita całego zespołu nie może przekroczyć 3500 kg, jeśli zdasz dodatkowy egzamin praktyczny i masz dodatkowy wpis w prawie jazdy – zespół pojazdów złożony z pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t (z wyjątkiem autobusu i motocykla) oraz przyczepy. Jednak łączna dopuszczalna masa całkowita całego zespołu nie może przekroczyć 4250 kg ciągnik rolniczy – tylko w Polsce pojazd wolnobieżny (na przykład walec) – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce jeśli masz prawo jazdy kategorii B od co najmniej 3 lat - motocykl o pojemności skokowej silnika do 125 cm3, mocy do 11 kW i stosunku mocy do masy własnej do 0,1 kW/kg – tylko w Polsce | 18 lat |
| B+E | zespół pojazdów złożony z pojazdu z kategorii B i przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego i przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego (na przykład walca) i przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce | 18 lat |
| C | pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej ponad 3,5 t, z wyjątkiem autobus (na przykład duża ciężarówka) zespół pojazdów – powyższy pojazd i lekka przyczepa (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) pojazd z kategorii AM ciągnik rolniczy – tylko w Polsce pojazd wolnobieżny (na przykład walec) – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce | 21 lat |
| C1 | pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej ponad 3,5 t do 7,5 t, z wyjątkiem autobus (na przykład mała ciężarówka) zespół pojazdów – powyższy pojazd i lekka przyczepa (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) pojazd z kategorii AM ciągnik rolniczy – tylko w Polsce, pojazd wolnobieżny (na przykład walec) – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce | 18 lat |
| C1+E | zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 12 ton, który składa się z: pojazdu, który ciągnie – pojazdy z kategorii C1 przyczepy (na przykład mała ciężarówka z przyczepą) zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce | 18 lat |
| C+E | zespół pojazdów złożony z pojazdu z kategorii C i przyczepy, zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce | 21 lat |
| D | autobus zespół pojazdów złożony z autobusu oraz z lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) pojazd z kategorii AM ciągnik rolniczy – tylko w Polsce pojazd wolnobieżny (na przykład walec) – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce | 24 lata |
| D1 | autobus przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu do 17 osób łącznie z kierowcą, o długości do 8 m zespół pojazdów złożony z pojazdu, o którym mowa powyżej, oraz z lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) pojazd z kategorii AM ciągnik rolniczy – tylko w Polsce pojazd wolnobieżny (na przykład walec) – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce | 21 lat |
| D1+E | zespół pojazdów złożony z pojazdu kategorii D1 i przyczepy zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego (na przykład walca) oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce | 21 lat |
| D+E | zespół pojazdów złożony z pojazdu z kategorii D i przyczepy zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego (na przykład walca) oraz przyczepy lub przyczep – tylko w Polsce | 24 lata |
| T | ciągnik rolniczy pojazd wolnobieżny (na przykład walec) zespół pojazdów złożony z ciągnika rolniczego i przyczepy lub przyczep zespół pojazdów złożony z pojazdu wolnobieżnego (na przykład walca) i przyczepy lub przyczep pojazd z kategorii AM | 16 lat |
Jak widać, już od 14. roku życia można uzyskać uprawnienia do kierowania motorowerem (kategoria AM). Osoby w wieku 16 lat mogą starać się o prawo jazdy kategorii A1, która pozwala na jazdę motocyklami o pojemności do 125 cm³ i mocy do 11 kW. To idealny punkt wyjścia do nauki i zdobywania doświadczenia przed przejściem na większe maszyny. Warto zauważyć, że kategoria B, po trzech latach posiadania, również uprawnia do kierowania motocyklami 125 cm³, co jest dużą wygodą dla wielu kierowców samochodów.

Jaki motocykl dla 60-latka (i nie tylko!)?
Wbrew pozorom, pytanie o motocykl dla osoby w wieku 50 czy 60 lat pojawia się dosyć często. Oczywiście, ci, którzy od lat kontynuują swoją motocyklową przygodę, zapewne nie będą stawać przed takim dylematem. Latka lecą i zdarza się jednak, że dopiero po skończeniu 50-60 lat przychodzi zadać sobie pytanie – jaki motocykl wybrać?
Dlaczego tak późno? Powodów bywa wiele: wcześniej nie było czasu, trzeba było spłacać kredyty, wychowywać dzieci, brak zgody partnera. Zresztą, powody nie są aż tak ważne. Istotne jest, że miłość do motocykli nie wygasła, podobnie jak chęć zwiedzania świata na dwóch kołach. Dla czytających nas osób 50 i 60 plus wybraliśmy kilka propozycji, które naszym zdaniem dobrze nadają się na początek motocyklowej przygody lub powrót do niej, uwzględniając komfort, łatwość prowadzenia i rozsądne osiągi.
Junak M-12 Vintage
Ten niepozorny motocykl może stać się sentymentalną podróżą w przeszłość. Choć nie ma nic wspólnego z produktem Szczecińskiej Fabryki Motocykli, to dla wielu istotniejszym niż pochodzenie jest stylizowany napis na zbiorniku paliwa. Jest to pojazd nie tylko tani w zakupie i użytkowaniu, ale również wygodny wehikuł, który będzie towarzyszem długich wypraw. Jako że jest to 125-tka, do jej prowadzenia wystarczy prawo jazdy kategorii B (jeśli posiadasz je od co najmniej 3 lat). To świetna opcja dla tych, którzy cenią sobie klasyczny wygląd i dostępność na co dzień.
Triumph Bonneville T100
To jedna z motocyklowych ikon, od lat obiekt westchnień. Bonneville będzie dobrym wyborem dla osób pragnących przemieszczać się w popularnym ostatnio stylu vintage. Choć Triumph jest nowocześnie wyposażonym motocyklem, to jednak dobrze oddaje klimat dawnych jednośladów, zapewniając przy tym przyzwoite osiągi. Ważnym atutem jest również dostępność wielu przydatnych akcesoriów, jak owiewki czy sakwy, które na pewno przydadzą się w podróży. Dla osób potrzebujących większej dawki adrenaliny, lepszym wyborem będzie wersja T120, oferująca więcej mocy, ale T100 to doskonały kompromis między stylem a użytecznością.
Honda CB 500
Niepozorna „Cebulka” przekonała i przekonuje do siebie motocyklistów w różnym wieku. Ceniona jest za niezawodność, łatwość prowadzenia i obsługi, a także niskie koszty eksploatacji. Obecnie w ofercie producenta znajdują się trzy wersje: sportowa eRka (CBR500R), uniwersalna eFka (CB500F) oraz X – adventure klasy średniej (CB500X). Bezproblemowe przebiegi rzędu stu tysięcy kilometrów to dla dwucylindrowego silnika żaden wyczyn. To doskonały wybór dla tych, którzy szukają solidnego, bezproblemowego motocykla na lata. Alternatywą może być również Suzuki GS-500. Choć od lat nie jest już w produkcji, to zadbane egzemplarze nadal sprawiają właścicielom wiele radości.
Benelli TRK251
Osoby posiadające motocyklowe prawo jazdy, zainteresowane tanią turystyką, powinny bliżej przyjrzeć się tej maszynie. Benelli szturmem zdobywa światowe rynki. Większy brat 251 – TRK502 od miesięcy okupuje czołowe miejsca list sprzedaży motocykli we Włoszech i innych europejskich krajach. Benelli przekonują do siebie nie tylko niską ceną, ale i dobrą jakością. TRK251 zapewnia przyzwoite osiągi, niskie spalanie i, jak przystało na adventure, wygodę. Dodatkowo można objuczyć go trzema kuframi, co daje możliwość zabrania bagażu w ilości wystarczającej na wielodniowe wyprawy. Jeżeli szukasz klimatu dawnych lat, zapoznaj się z modelem Imperiale tego samego producenta.

Harley Davidson Heritage Classic
Przychodzi czas, że trzeba spełnić młodzieńcze, a może nawet dziecięce marzenia o Harleyu. To nic, że dopiero po pięćdziesiątce czy nawet sześćdziesiątce. Heritage na pierwszy motocykl? To raczej zły pomysł. Wielkość i ciężar maszyny sprawiają, że do jego prowadzenia potrzeba doświadczenia w jeździe motocyklem. Przyda się ono także do zapanowania nad dużym momentem obrotowym. Heritage jest jednym z najbardziej klasycznych Harleyów. Z uwagi na duży komfort sprawdzi się w pokonywaniu długich tras, zwłaszcza po drogach dobrej jakości. Liczba dostępnych akcesoriów sprawia, że naszego Harleya możemy uczynić wyjątkowym i niepowtarzalnym. Jak głosiło jedno z haseł reklamowych amerykańskiego koncernu: płacisz za legendę, motocykl dostajesz w prezencie.
Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)
Czy mogę jeździć motocyklem na prawo jazdy kategorii B?
Tak, jeśli posiadasz prawo jazdy kategorii B od co najmniej 3 lat, możesz kierować motocyklami o pojemności skokowej silnika do 125 cm³, mocy do 11 kW i stosunku mocy do masy własnej do 0,1 kW/kg na terenie Polski.
Jakie są najważniejsze elementy bezpieczeństwa dla motocyklisty?
Kask z odpowiednimi certyfikatami, odzież ochronna z odpornych na ścieranie materiałów (kurtka, spodnie, rękawice, buty motocyklowe) oraz ochraniacze na stawy (kolana, łokcie, kręgosłup) to podstawa. Dodatkowo, system ABS w motocyklu znacznie zwiększa bezpieczeństwo.
Jaki motocykl wybrać na początek przygody z motocyklami?
Dla początkujących zaleca się motocykle o mniejszej pojemności (np. 125 cm³), lekkie, zwinne i łatwe do opanowania. Ważne, aby motocykl był komfortowy i pozwalał na swobodne dosięganie stopami do ziemi. Modele z ABS są szczególnie polecane.
Czy wiek ma znaczenie przy wyborze motocykla?
Wiek sam w sobie nie jest przeszkodą, ale ważne jest doświadczenie, kondycja fizyczna i preferencje. Osoby starsze często cenią sobie komfort, łatwość prowadzenia i niezawodność, a także maszyny o bardziej klasycznym lub turystycznym charakterze, które nie wymagają agresywnej pozycji za kierownicą. Warto zwrócić uwagę na wysokość siedzenia i wagę motocykla.
Podsumowanie
Wybór odpowiedniego motocykla, zarówno na naukę, jak i do codziennej jazdy czy turystyki, to proces wymagający przemyślenia wielu czynników. Niezależnie od tego, czy jesteś młodym entuzjastą, czy dojrzałym powracającym do pasji, kluczem jest dopasowanie maszyny do Twoich indywidualnych potrzeb, umiejętności i możliwości. Pamiętaj, że bezpieczeństwo powinno być zawsze priorytetem, dlatego nie oszczędzaj na odpowiednim wyposażeniu ochronnym i zawsze doskonal swoje umiejętności. Droga przed Tobą jest długa i pełna wrażeń – ciesz się każdą chwilą na dwóch kółkach!
Zainteresował Cię artykuł Motocykle: Przewodnik dla Początkujących i Seniorów", "kategoria": "Motocykle? Zajrzyj też do kategorii Edukacja, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
