24/02/2022
Wspieranie dzieci w drodze do edukacji to priorytet dla wielu rodzin. Często pojawia się pytanie, czy państwo oferuje pomoc finansową również dla tych, którzy kontynuują naukę na uczelni wyższej. Wiele osób zastanawia się, czy zasiłek rodzinny, znany jako podstawowe świadczenie wspierające rodziny, może być wypłacany także na studiujące dziecko. Odpowiedź nie jest jednoznaczna i zależy od kilku kluczowych czynników, takich jak wiek studenta, jego status prawny, a także wysokość dochodów całej rodziny.

Celem niniejszego artykułu jest kompleksowe wyjaśnienie zasad przyznawania zasiłku rodzinnego oraz związanych z nim dodatków, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji dzieci uczących się w szkołach wyższych. Przyjrzymy się obowiązującym przepisom, kryteriom dochodowym, terminom składania wniosków oraz niezbędnym dokumentom. Poznaj wszystkie szczegóły, aby skutecznie ubiegać się o to ważne wsparcie finansowe.
Kto ma prawo do zasiłku rodzinnego?
Zasiłek rodzinny to świadczenie mające na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do jego pobierania przysługuje określonym grupom osób, które sprawują opiekę nad dzieckiem i spełniają pozostałe warunki ustawowe. Zgodnie z przepisami, zasiłek rodzinny oraz dodatki do niego mogą otrzymać:
- Rodzice, jeden z rodziców albo opiekun prawny dziecka.
- Opiekun faktyczny dziecka, czyli osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, pod warunkiem że wystąpiła do sądu rodzinnego z wnioskiem o przysposobienie dziecka.
- Osoba ucząca się – co jest kluczowe w kontekście studentów. Mowa tutaj o osobie pełnoletniej, która kontynuuje naukę, a jednocześnie nie pozostaje na utrzymaniu rodziców z powodu ich śmierci lub zasądzenia od rodziców na jej rzecz alimentów. Jest to szczególnie ważny zapis dla studentów, którzy mogą znaleźć się w takiej sytuacji.
Kryteria dochodowe: Kiedy przysługuje zasiłek?
Jednym z podstawowych warunków uzyskania prawa do zasiłku rodzinnego jest spełnienie kryterium dochodowego. Oznacza to, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, albo dochód osoby uczącej się, nie może przekroczyć określonej kwoty. Obecnie (kryterium obowiązujące od 1 listopada 2015 r.) progi dochodowe kształtują się następująco:
- Dochód rodziny na osobę nie przekracza kwoty 674,00 zł.
- W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, limit dochodowy jest wyższy i wynosi 764,00 zł.
Pamiętaj, że do ustalenia sytuacji dochodowej rodziny na nowy okres zasiłkowy (np. 2023/2024) brane są pod uwagę dochody uzyskane w poprzednim roku kalendarzowym (np. rok 2022 dla okresu 2023/2024, czy rok 2023 dla okresu 2024/2025).
Do kiedy zasiłek rodzinny przysługuje na studenta?
Kwestia wieku dziecka i kontynuacji nauki jest kluczowa w kontekście zasiłku rodzinnego. Zasiłek ten przysługuje do ukończenia przez dziecko:
- 18 roku życia, jeśli kontynuuje naukę w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia.
- 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Jest to bardzo ważna informacja dla rodziców studentów z niepełnosprawnościami.
- Zasiłek rodzinny przysługuje również osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej (czyli studentowi), jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia. Oznacza to, że pełnoletni student, który spełnia kryterium dochodowe i inne warunki, może samodzielnie ubiegać się o zasiłek, jeśli nie pozostaje na utrzymaniu rodziców z ww. powodów.
Kiedy zasiłek rodzinny nie przysługuje?
Istnieją konkretne sytuacje, w których zasiłek rodzinny nie jest przyznawany, niezależnie od spełnienia kryterium dochodowego i wieku dziecka. Są to:
- Dziecko lub osoba ucząca się pozostaje w związku małżeńskim.
- Dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (np. dom pomocy społecznej, placówka opiekuńczo-wychowawcza, schronisko dla nieletnich, szkoła wojskowa, jeśli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie) albo w pieczy zastępczej.
- Osoba ucząca się (student) została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
- Pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko.
- Osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, chyba że: drugi z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców dziecka zostało oddalone, dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców, lub sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego.
- Członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą, chyba że przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Wysokość zasiłku rodzinnego
Wysokość zasiłku rodzinnego jest zróżnicowana w zależności od wieku dziecka. Stawki obowiązujące od 1 listopada 2016 roku to:
- 95 zł miesięcznie – na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia.
- 124 zł miesięcznie – na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia.
- 135 zł miesięcznie – na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia (dotyczy to również studentów).
Jak i gdzie złożyć wniosek o zasiłek rodzinny?
Proces składania wniosków o świadczenia rodzinne jest precyzyjnie określony i wymaga uwagi. Wniosek składa się w gminie, zgodnie z miejscem zamieszkania (a nie zameldowania) osoby ubiegającej się o zasiłek. Wniosek musi być kompletnie wypełniony.
Sposoby składania wniosków:
- Od 1 lipca: tylko elektronicznie, poprzez kanał bankowości elektronicznej, portal Emp@tia lub portal PUE ZUS. Jest to preferowana i coraz bardziej powszechna forma.
- Od 1 sierpnia: nadal elektronicznie, ale również papierowo. Wnioski papierowe składa się w Ośrodku Pomocy Społecznej (OPS) w Trzebini – Dział Świadczeń Rodzinnych, ul. Kościuszki 50 (Trzebiński Inkubator Przedsiębiorczości) lub drogą pocztową.
Szczegółowe informacje w sprawach zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego udzielane są w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej – Dział Świadczeń Rodzinnych w Trzebini, ul. Kościuszki 50 (Trzebiński Inkubator Przedsiębiorczości), tel. 032 6110829.
Wypełnione wnioski wraz z kompletem wymaganych dokumentów należy składać w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej – Dział Świadczeń Rodzinnych w Trzebini, ul. Kościuszki 50 (Trzebiński Inkubator Przedsiębiorczości – parter, przy wejściu głównym).
Terminy składania wniosków i wypłaty świadczeń
Prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków przyznawane jest na okres zasiłkowy trwający od 1 listopada do 31 października następnego roku. Wnioski można składać w każdym momencie trwania okresu zasiłkowego. Prawo do świadczenia ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi i skompletowanymi dokumentami.
Istnieją konkretne terminy na złożenie wniosku, które wpływają na datę wypłaty:
- Jeśli wniosek wraz z dokumentami na nowy okres zasiłkowy zostanie złożony do dnia 31 sierpnia, ustalenie prawa do zasiłku i wypłata świadczeń następuje do dnia 30 listopada.
- Jeśli wniosek zostanie złożony od dnia 1 września do dnia 31 października, ustalenie prawa i wypłata następuje do dnia 31 grudnia.
- Jeśli wniosek zostanie złożony od dnia 1 listopada do dnia 31 grudnia, ustalenie prawa i wypłata następuje do ostatniego dnia lutego następnego roku.
Ważne przypomnienia dla beneficjentów
W trakcie pobierania zasiłku rodzinnego oraz dodatków niezwykle ważne jest zgłaszanie w Dziale Świadczeń Rodzinnych każdej zmiany sytuacji rodzinnej, dochodowej lub innych zmian mogących mieć wpływ na prawo do pobierania świadczeń. Do takich zmian należą na przykład:
- Zmiany w liczbie członków rodziny.
- Zmiany stanu cywilnego.
- Zmiany wysokości alimentów.
- Zmiany związane z uzyskaniem nowego źródła dochodu lub jego utraty.
- Zaprzestanie nauki w szkole lub szkole wyższej (bardzo istotne dla studentów!).
- Zmiana miejsca zamieszkania.
Niezgłoszenie tych informacji instytucji wypłacającej zasiłek rodzinny wraz z dodatkami może skutkować powstaniem świadczeń nienależnie pobranych, a w konsekwencji koniecznością ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Bądź sumienny w aktualizacji swoich danych!
Dodatki do zasiłku rodzinnego
Oprócz podstawowego zasiłku rodzinnego, osoby uprawnione mogą ubiegać się o szereg dodatków, które mają na celu wsparcie rodzin w różnych sytuacjach życiowych. Pamiętaj, że wszystkie te dodatki przysługują tylko osobom, które są już uprawnione do zasiłku rodzinnego.
Dodatek z tytułu urodzenia dziecka
- Przysługuje jednorazowo, do dnia ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia.
- Warunkiem jest, aby kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Potwierdza to zaświadczenie lekarskie lub wystawione przez położną.
- Wysokość dodatku: 1 000 zł jednorazowo.
Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego
- Przysługuje osobie uprawnionej do urlopu wychowawczego.
- Okres wypłacania: nie dłużej niż 24 miesiące kalendarzowe; 36 miesięcy, jeśli opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 72 miesiące, jeśli dziecko legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności.
- Nie przysługuje, jeśli osoba: pozostawała w stosunku pracy krócej niż 6 miesięcy przed urlopem wychowawczym; podjęła zatrudnienie uniemożliwiające osobistą opiekę; dziecko zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę (z wyjątkiem podmiotu leczniczego); korzysta z zasiłku macierzyńskiego w okresie urlopu wychowawczego.
- Wysokość dodatku: 400 zł miesięcznie.
Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka
- Przysługuje wyłącznie, gdy nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, ponieważ: drugi z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany (odpowiedni zapis w akcie urodzenia), lub powództwo o ustalenie alimentów zostało oddalone.
- Przysługuje również osobie uczącej się (pełnoletniej, niepozostającej na utrzymaniu rodziców z powodu ich śmierci lub zasądzonych alimentów).
- Wysokość dodatku: 193 zł miesięcznie, nie więcej niż 386 zł na wszystkie dzieci. W przypadku dziecka z niepełnosprawnością (do 16 lat) lub znacznym stopniem niepełnosprawności (powyżej 16 lat) – 273 zł miesięcznie.
Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej
- Przysługuje na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego.
- Wysokość dodatku: 95 zł miesięcznie.
Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego
- Przysługuje na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka.
- Warunki: do ukończenia 16 roku życia, jeśli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności; powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeśli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
- Wysokość dodatku: 90 zł miesięcznie na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia; 110 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia.
Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego
- Przysługuje raz w roku na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem nowego roku szkolnego albo rocznego przygotowania przedszkolnego.
- Wysokość dodatku: 100 zł na dziecko.
Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania
Ten dodatek ma na celu częściowe pokrycie kosztów związanych z kontynuowaniem nauki poza miejscem stałego zamieszkania dziecka. Przysługuje w dwóch wariantach:
- Dojazd do szkoły: 69 zł miesięcznie (od września do czerwca następnego roku) – dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych lub artystycznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej.
- Zamieszkiwanie w internacie/szkole: 113 zł miesięcznie (od września do czerwca następnego roku) – dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych, artystycznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także szkół podstawowych i gimnazjów w przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności.
Wymagane dokumenty do wniosku
Aby wniosek o zasiłek rodzinny i dodatki został rozpatrzony pozytywnie, konieczne jest złożenie kompletu wymaganych dokumentów. Do wszystkich kopii dokumentów należy przedłożyć oryginał do wglądu. Pamiętaj, że wszystkie oświadczenia składa się pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań. Każdy składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”.
Podstawowe dokumenty:
- Zaświadczenie ze szkoły/uczelni w przypadku, gdy dziecko ukończyło 18 rok życia, uczęszcza do szkoły ponadgimnazjalnej/szkoły wyższej, kontynuuje naukę niezgodnie ze swoim rocznikiem, lub odbywa roczne przygotowanie przedszkolne/kontynuuje naukę w klasie „0”.
- W przypadku zamieszkiwania dziecka w internacie – zaświadczenie ze szkoły o zamieszkiwaniu ucznia w internacie oraz poświadczenie tymczasowego zameldowania na czas zamieszkiwania w internacie.
- Dokument potwierdzający stan cywilny osoby ubiegającej się (kopia wyroku rozwodu, separacji, aktu zgonu małżonka) lub oświadczenie o pozostawaniu w konkubinacie z ojcem dziecka i wspólnym wychowywaniu dziecka.
- Kopia aktualnego wyroku alimentacyjnego (ugody alimentacyjnej).
- Zaświadczenie lekarskie o pozostawaniu pod opieką medyczną od 10 tygodnia ciąży (druk ministerialny Dz.U. 2010 nr 183, poz. 1234). W przypadku opieki medycznej poza granicami kraju, konieczne jest zaświadczenie wystawione przez polskiego lekarza na podstawie dokumentacji zagranicznej.
- Kopie wszystkich posiadanych PIT-ów (np. PIT-36/37/38, PIT-8, PIT-11, PIT-40, inne) za rok bazowy (np. 2022 dla okresu 2023/2024, 2023 dla 2024/2025) – od wszystkich osób, które osiągnęły dochód.
- Zaświadczenia komornika sądowego o wysokości wyegzekwowanych alimentów w roku bazowym.
- Zaświadczenie o wysokości stypendium (uczeń, student) otrzymanego w roku kalendarzowym bazowym.
- Zaświadczenie o wysokości świadczenia z funduszu alimentacyjnego otrzymanego w roku bazowym w innej instytucji.
- Przelewy/przekazy pocztowe dokumentujące otrzymane alimenty lub alimenty zapłacone na rzecz osób spoza rodziny w roku bazowym.
- Zaświadczenie z gminy lub nakaz płatniczy o wielkości posiadanego w roku bazowym gospodarstwa rolnego – wyrażonej w hektarach ogólnej powierzchni oraz hektarach przeliczeniowych.
- Wyjaśnienie przebiegu zatrudnienia, lub jego braku w okresie od 1 stycznia roku bazowego do dnia złożenia wniosku.
- Oświadczenie o niepodejmowaniu pracy, niezarejestrowaniu w PUP, nieprowadzeniu działalności gospodarczej, niepobieraniu świadczeń z ZUS, KRUS (począwszy od 1 stycznia roku bazowego).
- Oświadczenie, że poza wskazaną pracą/inną formą zatrudnienia/działalnością gospodarcza/świadczeniem z PUP/świadczeniem z ZUS, KRUS, brak dochodów z innych źródeł.
- Zaświadczenie od pracodawcy o zatrudnieniu (od kiedy) oraz o wysokości dochodu uzyskanego za drugi miesiąc kalendarzowy po podjęciu nowego zatrudnienia/rozpoczęciu działalności gospodarczej – w przypadku uzyskania nowego źródła dochodu po roku kalendarzowym będącym podstawą ustalania sytuacji dochodowej rodziny.
- Zaświadczenie od pracodawcy o okresie zatrudnienia (od kiedy do kiedy).
- Świadectwo pracy (kopia i oryginał do wglądu).
- Umowa o pracę / umowa zlecenia / umowa o dzieło (kopia i oryginał do wglądu).
- Decyzja ZUS, KRUS o przyznaniu/pobieraniu renty lub emerytury/innego rodzaju świadczenia (kopia i oryginał do wglądu).
- Zaświadczenie ZUS o okresie i wysokości (netto) pobieranych zasiłków.
- Oświadczenie, że nadal jest prowadzona działalność gospodarcza i brak dochodów z innych źródeł / lub są dochody z innych źródeł.
- Orzeczenie o niepełnosprawności / o stopniu niepełnosprawności (kopia i oryginał do wglądu).
- Dla dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego: zaświadczenie pracodawcy o udzieleniu urlopu wychowawczego, okresie na jaki urlop został udzielony, na które dziecko; zaświadczenie o okresie pozostawania w stosunku pracy bezpośrednio przed urlopem wychowawczym.
- Aktualny odpis zupełny aktu urodzenia dziecka w przypadku dziecka nieuznanego (kopia i oryginał do wglądu).
- Inne niewymienione wyżej dokumenty uznane za niezbędne do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
1. Czy student może samodzielnie złożyć wniosek o zasiłek rodzinny?
Tak, osoba pełnoletnia ucząca się w szkole lub szkole wyższej, która nie pozostaje na utrzymaniu rodziców (w związku z ich śmiercią lub zasądzeniem alimentów na jej rzecz), może samodzielnie ubiegać się o zasiłek rodzinny, pod warunkiem spełnienia kryterium dochodowego i innych warunków.
2. Co oznacza „miejsce zamieszkania” w kontekście składania wniosku?
Miejsce zamieszkania to miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jest to kluczowe, ponieważ wniosek składa się w gminie właściwej dla miejsca zamieszkania, a niekoniecznie dla miejsca zameldowania.
3. Czy zasiłek rodzinny przysługuje, jeśli dziecko studiuje za granicą?
Zasadniczo zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeśli członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą. Wyjątki mogą stanowić przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym.
4. Co to są świadczenia nienależnie pobrane i jak ich uniknąć?
Świadczenia nienależnie pobrane to kwoty zasiłku lub dodatków, które zostały wypłacone pomimo braku do nich prawa. Aby ich uniknąć, należy niezwłocznie zgłaszać wszelkie zmiany w sytuacji rodzinnej, dochodowej, czy dotyczące kontynuacji nauki, które mogą mieć wpływ na prawo do świadczeń. Niezgłoszenie takich zmian może skutkować koniecznością zwrotu pieniędzy wraz z odsetkami.
5. Jakie dochody są brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do zasiłku?
Podstawą ustalania sytuacji dochodowej rodziny na nowy okres zasiłkowy jest dochód uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym. Na przykład dla okresu zasiłkowego 2023/2024 (od 1 listopada 2023 r. do 31 października 2024 r.) brany jest pod uwagę rok 2022. Dla okresu 2024/2025 – rok 2023.
Podsumowanie
Zasiłek rodzinny to ważne wsparcie dla wielu polskich rodzin, a w określonych warunkach może przysługiwać również na dziecko kontynuujące naukę na studiach. Kluczowe jest spełnienie kryterium dochodowego, a także uwzględnienie wieku studenta oraz jego statusu – czy jest samodzielny, czy też pozostaje na utrzymaniu rodziców. Pamiętaj o terminach składania wniosków i obowiązku zgłaszania wszelkich zmian. Dzięki temu możesz zapewnić swojej rodzinie stabilność finansową w okresie intensywnej nauki i rozwoju.
W razie wątpliwości lub potrzeby uzyskania szczegółowych informacji, zawsze warto skontaktować się bezpośrednio z Działem Świadczeń Rodzinnych w swojej gminie. W Trzebini jest to Ośrodek Pomocy Społecznej przy ul. Kościuszki 50, tel. 032 6110829. W przypadku konieczności zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, środki należy wpłacać na rachunek bankowy Ośrodka Pomocy Społecznej w Trzebini, ul. Kościuszki 38, 32-540 Trzebinia, numer rachunku: 78 8444 0008 0030 0371 2049 0001.
Zainteresował Cię artykuł Zasiłek Rodzinny dla Studenta: Czy Przysługuje?", "kategoria": "Świadczenia? Zajrzyj też do kategorii Edukacja, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
