18/12/2016
Rodzina Kaczyńskich to nazwisko, które na stałe wpisało się w najnowszą historię Polski, nierozerwalnie związane z kluczowymi wydarzeniami politycznymi i społecznymi. Jednakże, zanim Jarosław i Lech Kaczyńscy stali się postaciami publicznymi o ogólnokrajowym znaczeniu, ich rodzice i przodkowie wiedli życie pełne wyzwań, poświęceń i osiągnięć, które ukształtowały przyszłe pokolenia. Zrozumienie ich rodowodu, losów wojennych i powojennych zmagań jest kluczem do pełniejszego obrazu tej wyjątkowej rodziny. Niniejszy artykuł zagłębia się w historię Kaczyńskich, od ich szlacheckich korzeni po dramatyczne losy Rajmunda i Jadwigi, aż po drogę Lecha Kaczyńskiego do urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Początki Rodziny Kaczyńskich: Szlacheckie Korzenie
Nazwisko Kaczyńskich wywodzi się od gniazda rodowego o nazwie Kaczyn (obecnie Kaczyn-Herbasy i Stary Kaczyn) zlokalizowanego w województwie podlaskim. Jest to stara polska rodzina wywodząca się z historycznego północnego Mazowsza. W dokumentach historycznych, już od XV wieku, pojawiają się pierwsi znani członkowie tego rodu, świadcząc o jego głębokim zakorzenieniu w polskiej ziemi i historii.
Jednymi z pierwszych udokumentowanych Kaczyńskich byli Jan Kaczyński, wzmiankowany w 1424 roku, oraz jego syn Mikołaj Kaczyński, o którym pisano w 1469 roku. Ich obecność w aktach wskazuje na osiadły charakter rodziny i jej wczesne znaczenie w regionie.
Dalsze pokolenia Kaczyńskich kontynuowały dziedzictwo. Paweł Kaczyński w 1462 roku otrzymał od księcia mazowieckiego, Konrada III Rudego, przywilej na prawo zastawu gruntów we wsi Kaczyno dla Piotra z Kaczyna, syna Pomiana. To świadczy o ich powiązaniach z lokalną władzą i aktywności w zarządzaniu ziemią. Syn Piotra, Jan, oraz jego synowie Piotr Stefan (1484 r.) i Mikołaj (1492 r.), byli cytowani w ważnych aktach łomżyńskich i wiskich, co podkreśla ich obecność w ówczesnym życiu prawnym i społecznym. Mikołaj pozostawił syna Stanisława (1551 r.), a Stanisław z kolei Andrzeja, dziedzica dóbr Kaczyno-Tobolice (obecnie Tobolice), żonatego z Zofią Korczakowską w 1609 roku, oraz Piotra, żonatego z Zofią Gerwatowską w 1574 roku. Te małżeństwa świadczą o rozgałęzieniu się rodziny i jej związkach z innymi rodami szlacheckimi.
W XVII wieku, w dokumentach z 1604 roku, pojawiają się Tomasz i Andrzej, dziedzice wsi Kaczyno Stare. W 1675 roku inny Tomasz wziął ślub z Marianną Strzemieczną. Pod koniec XVII wieku, w 1697 roku, Jan, Ludwik, Szymon, Tomasz i Wojciech Kaczyńscy z ziemi nurskiej, a także Adam Kaczyński z ziemi zakroczymskiej, podpisali elekcję Augusta II Mocnego, co świadczy o ich zaangażowaniu w życie polityczne Rzeczypospolitej i przynależności do szlachty elekcyjnej.
Bezpośrednimi potomkami tej starożytnej rodziny są również Lech Kaczyński, były Prezydent RP, oraz Jarosław Kaczyński, były Premier RP, co podkreśla ciągłość historyczną i wpływ rodu na losy kraju.
Rajmund Kaczyński: Życie, Wojna i Powojenna Kariera
Rajmund Kaczyński, ojciec braci bliźniaków, urodził się w 1922 roku. Jego wczesne życie naznaczone było przemieszczaniem się rodziny. Od 1927 roku, wraz z rodzicami, mieszkał w Baranowiczach, gdzie jego ojciec pełnił funkcję naczelnika ekspedycji węzła kolejowego, a matka aktywnie zajmowała się obrotem nieruchomościami. To tam Rajmund uczęszczał do liceum, gdzie spotkał Lucjana Jasiewicza, brata stryjecznego swojej przyszłej żony Jadwigi. Tuż przed wybuchem II wojny światowej, rodzina Kaczyńskich przeprowadziła się do Brześcia nad Bugiem.
Wybuch wojny przyniósł radykalne zmiany. W obawie przed zsyłką na Sybir, rodzina Rajmunda uciekła do Warszawy. Tam, od 1940 roku, Rajmund kontynuował edukację w Zawodowej Szkole Technicznej, którą ukończył w 1943 roku. Następnie rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Państwowej Wyższej Szkoły Budowy Maszyn im. Wawelberga, a później w Państwowej Wyższej Szkole Technicznej, ucząc się do 1944 roku.
Rajmund Kaczyński aktywnie zaangażował się w walkę o niepodległość. Od 1941 roku należał do Związku Walki Zbrojnej, a w czerwcu 1942 roku został zaprzysiężony do Armii Krajowej, przyjmując pseudonim „Irka”. Po ukończeniu Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w 1943 roku, otrzymał stopień plutonowego podchorążego.
1 sierpnia 1944 roku, w pierwszym dniu Powstania Warszawskiego, Rajmund Kaczyński, jako dowódca 7. drużyny 2. plutonu kompanii K 1. pułku „Baszta”, brał udział w szturmie na tor wyścigów konnych na Służewcu. W trakcie walki został ranny w rękę, tracąc kciuk prawej dłoni w wyniku postrzału. Spędził dwa tygodnie w szpitalu, gdzie opiekowała się nim sanitariuszka Halina Wołłowicz „Rena”. Mimo rany, z ręką na temblaku, walczył na Mokotowie aż do końca września. 2 października 1944 roku został awansowany do stopnia podporucznika rezerwy piechoty. Po kapitulacji Mokotowa 27 września 1944 roku, trafił do obozu Dulag 121 w Pruszkowie, a następnie do obozu przejściowego w Skierniewicach, skąd zbiegł. Do stycznia 1945 roku ukrywał się w okolicach Warszawy, kontynuując swoją walkę o wolność.
Po wojnie, w 1945 roku, Rajmund podjął studia na Oddziale Technologicznym Politechniki Łódzkiej, które ukończył w 1947 roku z tytułem magistra inżyniera. W trakcie studiów pracował w Zakładach Samochodowych w Głownie. Po uzyskaniu dyplomu i przeprowadzce do Warszawy w marcu 1947 roku, pracował w Polskich Zakładach Optycznych, a od grudnia 1947 roku jako kierownik robót w Społecznym Towarzystwie Budowlanym. Od 1947 roku był zatrudniony na Politechnice Warszawskiej z przerwami aż do emerytury w 1987 roku. Prowadził również wykłady z termodynamiki na tzw. Sorbonie przy Politechnice Warszawskiej, głównie dla wyższych członków PZPR. Pracował także nad wynalazczością w zakresie ciepłownictwa. W latach 1956–1957 pracował również w Biurze Projektów Zaplecza Technicznego, a w 1958 roku uzyskał pełny etat na Wydziale Inżynierii Sanitarnej Politechniki Warszawskiej. Służbowo przebywał krótko w Belgii, Holandii, Republice Federalnej Niemiec, Libii i Mińsku. Prywatnie odwiedzał Anglię. Projektował instalacje sanitarne w budynku Ambasady USA w Warszawie i był autorem prac z zakresu teorii niezawodności pracy systemów energetycznych. W latach 80. prowadził zajęcia z Teorii Maszyn Cieplnych na Wydziale Mechanicznym Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej. Był członkiem Związku Nauczycielstwa Polskiego, a od 1980 roku członkiem NSZZ „Solidarność”. Był inwigilowany przez komunistyczny Urząd Bezpieczeństwa i Służbę Bezpieczeństwa ze względu na swoją służbę w Armii Krajowej oraz opozycyjną działalność synów. Nie wstąpił do PZPR. Zmarł 17 kwietnia 2005 roku i został pochowany na Starych Powązkach, w grobowcu swoich rodziców.
Jadwiga Kaczyńska: Filolog i Matka
Jadwiga Kaczyńska z domu Jasiewicz, matka Jarosława i Lecha, była z wykształcenia filologiem polskim. Zawodowo związała się z Instytutem Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. Jej rodowód również sięgał głęboko w historię Polski, będąc potomkinią rodów szlacheckich z XVI wieku, takich jak Olszowscy, Biskupscy i Kurozwęccy. Chociaż tekst nie dostarcza wielu szczegółów na temat jej kariery zawodowej, jej wykształcenie i pochodzenie z pewnością wpłynęły na intelektualny i kulturalny klimat w domu Kaczyńskich, kształtując przyszłe pokolenia.

Małżeństwo i Narodziny Bliźniaków: Fundament Rodziny
Rajmund Kaczyński i Jadwiga Jasiewicz poznali się w 1948 roku na jednym z balów karnawałowych na Politechnice Warszawskiej. Ich małżeństwo zaowocowało narodzinami bliźniaków – Jarosława i Lecha – w 1949 roku. Chłopców ochrzciły siostry bliźniaczki, Ludwika i Zofia Woźnickie. Początkowo rodzina mieszkała przy ulicy Pawła Suzina 3 w mieszkaniu Jasiewiczów. Od 1950 roku przenieśli się na ulicę Lisa-Kuli 8/2 (później przemianowaną na ulicę Pochyłą) na Żoliborzu, do wynajmowanego mieszkania, które wykupili dopiero w 1981 roku. Później przeprowadzili się do bliźniaka przy ulicy Mickiewicza. Stabilne środowisko rodzinne i wykształceni rodzice stworzyli solidne fundamenty dla wychowania przyszłych liderów.
Lech Kaczyński: Droga od Nauki do Prezydentury
Lech Kaczyński urodził się 18 czerwca 1949 roku w rodzinnym domu przy ul. Pawła Suzina 3 na warszawskim Żoliborzu. Jego dzieciństwo było typowe dla powojennej Warszawy. Uczęszczał do XLI Liceum Ogólnokształcącego im. Joachima Lelewela w Warszawie, a ukończył XXXIX Liceum Ogólnokształcące im. Ludowego Lotnictwa Polskiego na Bielanach w 1967 roku.
Wykształcenie i Działalność Zawodowa
Lech Kaczyński był absolwentem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie studiował w latach 1967–1971. W 1980 roku uzyskał stopień doktora na Uniwersytecie Gdańskim na podstawie pracy „Zakres swobody stron w zakresie kształtowania treści stosunku pracy”. Rozprawa ta została nagrodzona przez redakcję miesięcznika „Państwo i Prawo”. W 1990 roku, również na UG, uzyskał stopień doktora habilitowanego w oparciu o rozprawę „Renta socjalna”.
W latach 1971–1997 był pracownikiem naukowym w Katedrze Prawa Pracy Uniwersytetu Gdańskiego. W latach 1996–1999 zajmował stanowisko profesora nadzwyczajnego na Wydziale Prawa i Administracji UG, a od 1999 roku na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Był autorem publikacji z dziedziny prawa pracy i promotorem jednej rozprawy doktorskiej.
Opozycja Demokratyczna i Początki Kariery Politycznej
W 1971 roku Lech Kaczyński przeprowadził się do Sopotu. Jesienią 1977 roku nawiązał współpracę z Biurem Interwencyjnym Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR”, prowadząc szkolenia z zakresu prawa pracy dla robotników. Od 1978 roku działał w Wolnych Związkach Zawodowych, prowadząc wykłady z prawa pracy i historii PRL. Pisywał w niezależnym „Robotniku Wybrzeża” i kolportował opozycyjne pisma.
W 1981 roku był delegatem gdańskiej „Solidarności” na I Zjazd Krajowy Delegatów związku, gdzie został wybrany na członka komisji programowej. Przewodniczył zespołowi do spraw uregulowania stosunków z PZPR. W czasie stanu wojennego był internowany w Strzebielinku od 13 grudnia 1981 do 15 października 1982 roku. Od 1983 roku brał udział w posiedzeniach Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej oraz w pracach tajnej Regionalnej Komisji Koordynacyjnej NSZZ „Solidarność”. Od 1985 roku wchodził w skład regionalnej Rady Pomocy Więźniom Politycznym w Gdańsku. W czasie strajków w 1988 roku był doradcą robotników strajkujących w Stoczni Gdańskiej.
Pod koniec lat 80. stał się bliskim współpracownikiem Lecha Wałęsy. Uczestniczył w rozmowach w Magdalence (1988) i należał do Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie. Od lutego do kwietnia 1989 roku brał udział w obradach Okrągłego Stołu, zasiadając w zespole do spraw pluralizmu związkowego. Od kwietnia 1989 roku wchodził w skład prezydium Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ „Solidarność”.
Działalność Polityczna w latach 90. i Minister Sprawiedliwości
W maju 1990 roku Lech Kaczyński został wybrany na pierwszego wiceprzewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”. Zrezygnował z funkcji po przegranej walce o przewodnictwo w 1991 roku. Był pierwszym przewodniczącym rady nadzorczej Fundacji na rzecz Polskich Związków Kredytowych (SKOK).
Był senatorem I kadencji (1989–1991) i członkiem Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego. Następnie sprawował mandat posła na Sejm I kadencji (1991–1993) z listy Porozumienia Obywatelskiego Centrum. Od 12 marca 1991 do 31 października 1991 roku zajmował stanowisko ministra stanu do spraw bezpieczeństwa w Kancelarii Prezydenta RP Lecha Wałęsy, nadzorując pracę Biura Bezpieczeństwa Narodowego. Z pracy w KPRP odszedł po konflikcie z Wałęsą.
14 lutego 1992 roku został wybrany prezesem Najwyższej Izby Kontroli. Sześcioletniej kadencji nie ukończył, gdyż w 1995 roku został odwołany z urzędu. W 1993 roku bez powodzenia startował w wyborach parlamentarnych. Był również kandydatem na urząd Prezydenta RP w wyborach w 1995 roku, jednak zrezygnował przed pierwszą turą.
14 czerwca 2000 roku został powołany na urząd ministra sprawiedliwości w rządzie Jerzego Buzka. Stanowisko to zajmował do 5 lipca 2001 roku. Jako prokurator generalny wydał wytyczne dotyczące stosowania tymczasowego aresztowania, co później wywołało kontrowersje i sygnalizację Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w 2007 roku.
Prezes Prawa i Sprawiedliwości i Prezydent Warszawy
W 2001 roku Lech Kaczyński stanął na czele Prawa i Sprawiedliwości, nowej partii współtworzonej z bratem Jarosławem. W tym samym roku uzyskał mandat posła na Sejm IV kadencji. Był prezesem PiS w latach 2001–2003, a następnie prezesem honorowym do 2006 roku. Po objęciu urzędu prezydenta RP wystąpił z partii.

Od 18 listopada 2002 do 22 grudnia 2005 roku zajmował stanowisko prezydenta miasta stołecznego Warszawy, wybranego w pierwszych wyborach bezpośrednich. W pierwszej turze otrzymał 49,58% głosów, a w drugiej pokonał Marka Balickiego, uzyskując 70,54% głosów. W trakcie kampanii użył słynnego sformułowania „spieprzaj, dziadu!”.
Podczas jego kadencji zorganizowano obchody 60. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, otwierając w lipcu 2004 roku Muzeum Powstania Warszawskiego. Powstały wydziały obsługi mieszkańców, otwarto pierwsze trasy Szybkiej Kolei Miejskiej, rozstrzygnięto konkurs na projekt budynku Centrum Nauki Kopernik, a także był sygnatariuszem umowy dotyczącej finansowania budowy Muzeum Historii Żydów Polskich. Stworzył stanowisko pełnomocnika ds. zwierząt. W 2004 i 2005 roku zabronił przejścia Parady Równości ulicami Warszawy, co wywołało kontrowersje i zarzuty o homofobię. Trybunał Konstytucyjny i Europejski Trybunał Praw Człowieka później orzekły o niezgodności tych decyzji z prawem. Środowisko polityczne Lecha Kaczyńskiego uznawało za osiągnięcie rozbicie tzw. „układu warszawskiego”.
Wybory Prezydenckie w 2005 i Prezydentura
19 marca 2005 roku Lech Kaczyński ogłosił swój zamiar ubiegania się o najwyższy urząd w wyborach prezydenckich. Po dynamicznej kampanii, w drugiej turze głosowania 23 października 2005 roku, wygrał wybory, otrzymując 8 257 468 głosów (54,04% głosujących), pokonując Donalda Tuska.
Kadencja Lecha Kaczyńskiego na stanowisku Prezydenta RP rozpoczęła się 23 grudnia 2005 roku i trwała do jego tragicznej śmierci w katastrofie lotniczej 10 kwietnia 2010 roku.
| Aspekt Prezydentury Lecha Kaczyńskiego | Kluczowe Działania / Osiągnięcia |
|---|---|
| Polityka Zagraniczna | Wizyty zagraniczne (USA, Francja, Watykan), kontynuacja misji wojskowych w Iraku i Afganistanie, poparcie akcesji Gruzji i Ukrainy do NATO, szczyt energetyczny w Krakowie, negocjacje Traktatu Lizbońskiego. |
| Polityka Krajowa | Nominacje (premierzy, sędziowie TK, KRRiT, NBP), odmowa nominacji sędziowskich, zwoływanie Rad Gabinetowych, relacje z parlamentem (orędzia, weta legislacyjne), inicjatywy ustawodawcze (zmiany w Konstytucji, ustawa lustracyjna). |
| Polityka Odznaczeń | Nadanie Orderu Orła Białego (hierarchom, opozycjonistom, politykom), kontrowersje związane z pozbawieniem odznaczeń i nadaniem Krzyża Zesłańców Sybiru gen. Jaruzelskiemu, awanse generalskie ofiar Katynia. |
| Inne Działania | Ułaskawienia (m.in. bracia z Włodowa), publikacja raportu WSI, organizacja defilady wojskowej (15 sierpnia), obchody rocznicy agresji ZSRR na Polskę, ustanowienie Narodowego Dnia Pamięci Powstania Warszawskiego i Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”, wizyta w synagodze. |
Śmierć i Pogrzeb
10 kwietnia 2010 roku Lech Kaczyński wraz z żoną Marią i całą delegacją zginął w katastrofie lotniczej w Smoleńsku, lecąc na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej. Jego ciało zostało zidentyfikowane tego samego dnia przez Jarosława Kaczyńskiego. Po sekcji zwłok, trumna z ciałem prezydenta została przewieziona do Warszawy, a następnie, po przetransportowaniu ciała Marii Kaczyńskiej, obie trumny wystawiono w Sali Kolumnowej Pałacu Prezydenckiego, gdzie hołd oddało około 180 tysięcy ludzi. 18 kwietnia para prezydencka została pochowana z honorami wojskowymi w krypcie pod Wieżą Srebrnych Dzwonów bazyliki archikatedralnej św. Stanisława i św. Wacława na Wawelu. W 2010 roku powstał również cenotaf Lecha i Marii Kaczyńskich na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Szczątki pary prezydenckiej zostały ekshumowane 15 listopada 2016 roku w ramach śledztwa smoleńskiego, a ponowny pochówek odbył się trzy dni później w nowym sarkofagu z marmuru karraryjskiego.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
1. Skąd pochodzą rodzice Kaczyńskich?
Rodzice braci Kaczyńskich, Rajmund Kaczyński i Jadwiga Jasiewicz, mieli swoje korzenie głęboko w Polsce. Rajmund Kaczyński, choć urodził się w Warszawie, w dzieciństwie mieszkał w Baranowiczach, a tuż przed wojną przeniósł się z rodziną do Brześcia nad Bugiem. Jadwiga Jasiewicz pochodziła z rodzin szlacheckich z XVI wieku. Oboje osiedlili się w Warszawie po wojnie, gdzie Rajmund studiował i pracował na Politechnice Warszawskiej, a Jadwiga była filologiem polskim związanym z Polską Akademią Nauk.
2. Jaki jest rodowód rodziny Kaczyńskich?
Rodzina Kaczyńskich wywodzi się z historycznego północnego Mazowsza, a ich nazwisko pochodzi od gniazda rodowego o nazwie Kaczyn (obecnie Kaczyn-Herbasy i Stary Kaczyn) w województwie podlaskim. Są starą polską rodziną szlachecką, której pierwsi znani członkowie pojawiają się w dokumentach już w 1424 roku. Ich rodowód jest dobrze udokumentowany przez wieki, świadcząc o głębokich korzeniach w polskiej historii i kulturze.
3. Czy Lech Kaczyński był profesorem?
Tak, Lech Kaczyński był profesorem nadzwyczajnym. Uzyskał stopień doktora w 1980 roku, a doktora habilitowanego w 1990 roku na Uniwersytecie Gdańskim. Pracował jako pracownik naukowy w Katedrze Prawa Pracy Uniwersytetu Gdańskiego, a następnie na stanowisku profesora nadzwyczajnego na Uniwersytecie Gdańskim i Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
4. Gdzie pochowani są rodzice Kaczyńskich?
Rajmund Kaczyński jest pochowany na Starych Powązkach w Warszawie, w grobowcu swoich rodziców (kwatera 154b-6-10). Jadwiga Kaczyńska jest pochowana w symbolicznym grobie Lecha i Marii Kaczyńskich oraz rodziny na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
5. Jakie były najważniejsze osiągnięcia Lecha Kaczyńskiego jako prezydenta Warszawy?
Jako prezydent Warszawy, Lech Kaczyński zrealizował wiele kluczowych projektów. Do najważniejszych należy otwarcie Muzeum Powstania Warszawskiego w 2004 roku, co było symbolicznym aktem upamiętnienia bohaterów. Ponadto, za jego kadencji otwarto pierwsze trasy Szybkiej Kolei Miejskiej i rozstrzygnięto konkurs na projekt budynku Centrum Nauki Kopernik. Był również inicjatorem walki z tzw. „układem warszawskim”, dążąc do transparentności w zarządzaniu miastem.
6. Kiedy i gdzie zginął Lech Kaczyński?
Lech Kaczyński zginął 10 kwietnia 2010 roku w katastrofie lotniczej w Smoleńsku, w Rosji, w pobliżu lotniska Smoleńsk-Siewiernyj. Wraz z nim zginęła jego żona Maria Kaczyńska oraz cała delegacja, lecąca na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej.
Zainteresował Cię artykuł Rodowód Kaczyńskich: Historia i Znaczenie? Zajrzyj też do kategorii Edukacja, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
