11/10/2012
Znasz to uczucie, prawda? Kupujesz bez umiaru nowe książki, obiecując sobie, że na pewno kiedyś je przeczytasz. Mijają tygodnie, miesiące, a nawet lata, a te piękne tomy, które jeszcze niedawno pachniały nowością, teraz pokryte są warstwą kurzu, wyglądając jak antykwaryczne zdobycze sprzed dekad. Tymczasem Ty wracasz do domu z kolejnymi nabytkami – prosto z targów książki, festiwalu literackiego czy ulubionej księgarni. Stajesz przed dylematem: kupić kolejny regał, czy może jednak spróbować wygospodarować jeszcze trochę miejsca na parapecie? W końcu nadchodzi ten moment, kiedy postanawiasz zrobić porządek ze swoim księgozbiorem. Czas pozbyć się egzemplarzy nieczytanych, zdublowanych lub tych, które po prostu już Cię nie interesują. Ale co zrobić z tymi wszystkimi niepotrzebnymi książkami? Oddać, wymienić, a może sprzedać? Przecież nie wyrzucisz ich na śmietnik, prawda? Ten artykuł pomoże Ci znaleźć idealne rozwiązanie i pokaże aż 15 sprawdzonych pomysłów na to, jak dać Twoim książkom drugie życie.

Zebraliśmy dla Ciebie kilkanaście sprawdzonych pomysłów, które pomogą Ci pozbyć się niechcianych książek w odpowiedzialny i pożyteczny sposób. Podzieliliśmy je na dwie główne kategorie: miejsca, w których możesz oddać lub wymienić książki, oraz te, w których możesz je sprzedać. Mamy nadzieję, że to zestawienie okaże się dla Ciebie niezwykle pomocne, a Twoje książki znajdą nowych, zadowolonych czytelników. Miłego czytania i porządkowania!
Gdzie oddać niepotrzebne książki?
Oddanie książek to często pierwsza myśl, jaka przychodzi nam do głowy. To wspaniały sposób, by podzielić się wiedzą i rozrywką, jednocześnie wspierając instytucje i inicjatywy, które promują czytelnictwo. Pamiętaj jednak, że nie każda książka nadaje się do oddania, a każda placówka ma swoje specyficzne wymagania. Zawsze warto sprawdzić, czy Twoje egzemplarze będą mile widziane.
Biblioteki – szkolne, wojewódzkie, uniwersyteckie
Oddanie książek do biblioteki wydaje się najbardziej naturalnym wyborem. Jeśli byłeś uczniem lub studentem danej placówki, z tym większym sentymentem pomyślisz o swojej dawnej bibliotece. Wiele bibliotek z chęcią przyjmuje dary, a niektóre nawet opatrują darczyńcę specjalnym exlibrisem, co jest miłym gestem. Należy jednak pamiętać, że z różnych powodów (np. braku miejsca, posiadania już danego tytułu, nieaktualności treści) niektóre biblioteki mogą niestety odmówić przyjęcia książek. Nie zniechęcaj się jednak!
Jeśli Twoja rodzima biblioteka nie wchodzi w grę, ponieważ masz za sobą kilka przeprowadzek i mieszkasz w odległym regionie Polski, warto sprawdzić w internecie, czy któraś z placówek nie zmagała się ostatnio z dużymi problemami, takimi jak pożar czy zalanie. W takich sytuacjach instytucje te często rozpaczliwie potrzebują uzupełnienia swoich zbiorów, a Twój dar będzie dla nich nieoceniony. Zawsze przed wizytą warto skontaktować się z wybraną biblioteką telefonicznie lub mailowo, aby upewnić się, czy przyjmują dary i jakie mają ewentualne preferencje co do gatunków czy stanu książek.
Placówki medyczne: Szpitale i hospicja
Coraz częściej w placówkach medycznych, takich jak szpitale i hospicja, powstają małe biblioteki lub kąciki czytelnicze, z których swobodnie mogą korzystać pacjenci. To wspaniała inicjatywa, która pomaga umilić trudny czas spędzony na leczeniu lub rekonwalescencji. Warto jednak uważnie przejrzeć pozycje, którymi chcielibyśmy obdarować dany szpital. Słowniki, encyklopedie czy podręczniki szkolne raczej nie będą dobrym pomysłem. Za to beletrystyka – powieści, zbiory opowiadań, a także kolorowe żurnale i czasopisma – z pewnością umilą czas niejednej osobie, pomagając oderwać się od szpitalnej rzeczywistości. Pamiętaj, aby książki były w dobrym stanie, czyste i niezniszczone.
Placówki opiekuńcze i edukacyjne: Przedszkola i domy dziecka
Jeśli masz w domu sporo książek dla dzieci, z których Twoja pociecha już dawno wyrosła, przekazanie ich do wybranego przedszkola lub rodzinnego domu dziecka to doskonały pomysł. Maluchy i starsze dzieci z pewnością ucieszą się z nowych, interesujących lektur. Pamiętaj, by książki były w dobrym stanie, kompletne, niezniszczone i przede wszystkim – niezapisane długopisem czy flamastrem. Czyste, zadbane książki są dla nich prawdziwym skarbem, rozwijającym wyobraźnię i miłość do czytania od najmłodszych lat.
Sklepy charytatywne i księgarnie społeczne
Sklepy charytatywne, często prowadzone przez organizacje pozarządowe, przyjmują różnego rodzaju dary – od ubrań i artykułów gospodarstwa domowego po książki. Pieniądze ze sprzedaży przyniesionych darów trafiają na szczytne cele, wspierając domy opieki, hospicja czy szpitale w całej Polsce. To doskonały sposób, by pozbyć się niechcianych przedmiotów, jednocześnie pomagając potrzebującym.
Ciekawym i coraz popularniejszym pomysłem są księgarnie społeczne. Przykładem może być Księgarnia Społeczna Big Book Cafe, działająca na warszawskim Mokotowie. Tu podarowane przez mieszkańców książki trafiają na półki księgarni lub na specjalne kiermasze, znajdując później nowych nabywców. Dochód ze sprzedaży również jest przeznaczany na cele społeczne lub kulturalne. To inicjatywy, które łączą miłość do książek z misją społeczną.
Wymiany książek i bookcrossing
Wymiana książek to świetna okazja, by odświeżyć swój księgozbiór, oddając swoje egzemplarze i w zamian otrzymując inne. Trzeba tylko pamiętać, by przynosić na wymianę własne książki w takim stanie, w jakim sami chcielibyśmy je otrzymać – czyste, kompletne i niezniszczone. Zazwyczaj wymienia się tyle książek, ile się przyniosło. Wymiany książek najczęściej organizują fundacje i stowarzyszenia, władze miejskie, a także szkoły, biblioteki i centra kultury. Warto śledzić lokalne wydarzenia kulturalne, targi książki czy festiwale literackie, gdyż często towarzyszą im tego typu inicjatywy.
Coraz popularniejszy jest także bookcrossing, czyli idea „uwalniania książek”. Regały bookcrossingowe czy tzw. giveboxy, w których możesz zostawić książkę, funkcjonują już w wielu miejscach publicznych: w szkołach, szpitalach, parkach, na dworcach kolejowych, a nawet w starych budkach telefonicznych, przekształconych w mini-biblioteczki. Wystarczy się trochę rozejrzeć w swojej okolicy. To spontaniczny sposób na dzielenie się literaturą, pozwalający książkom podróżować od czytelnika do czytelnika.
Jeśli jesteś z Warszawy lub okolic, możesz skorzystać ze Schroniska Książek, które działa w Bibliotece Publicznej przy ul. Koszykowej. Pamiętaj tylko, że Schronisko w letnie miesiące jest nieczynne. W sieci funkcjonują również specjalistyczne serwisy, takie jak Finta, w których możemy dokonać wymiany różnych przedmiotów, w tym gier, filmów, muzyki oraz oczywiście książek. To platformy, które ułatwiają znalezienie osób zainteresowanych wymianą.
Akcje i zbiórki książkowe
Kolejnym doskonałym pomysłem, gdzie oddać stare książki, są liczne akcje i zbiórki. Sieć aż roi się od oddolnych inicjatyw, w których osoby prywatne, blogerzy czy instytucje kulturalne organizują zbiórkę książek. Cel takiego działania jest zawsze szczytny i ambitny – może to być wysyłka książek dla mniejszości polskiej na Wschodzie, organizacja biblioteczki w hospicjum, przekazywanie książek zakładom karnym w ramach akcji „Książki w pudle” czy wsparcie bibliotek w miejscach dotkniętych klęskami żywiołowymi. Niektóre zbiórki mają swoich ambasadorów i co za tym idzie – spory oddźwięk w internecie, co ułatwia dotarcie do szerokiego grona darczyńców.
Od kilku już lat Fundacja Zaczytani.org organizuje Wielką Zbiórkę Książek. Zarówno tych dla dzieci, jak i dorosłych. Pomysł jest zacny, bo książki trafiają do szpitali, hospicjów, domów dziecka czy domów pomocy. Tylko w tym roku mieszkańcy 77 polskich miast zebrali ponad 600 tysięcy książek, co świadczy o ogromnym zapotrzebowaniu i skuteczności tej inicjatywy. To akcja na pewno warta rozważenia, jeśli szukasz sprawdzonego miejsca na oddanie swoich książek. Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronie Zaczytani.org.
Hotele i pensjonaty
Coraz więcej hoteli i obiektów noclegowych tworzy własne biblioteki lub kąciki czytelnicze, z których mogą korzystać goście hotelowi. To wspaniały sposób na umilenie pobytu i zachęcenie do relaksu z dobrą lekturą. Niektóre biblioteki hotelowe idą o krok dalej i współpracują z innymi placówkami edukacyjnymi lub kulturalnymi, udostępniając swoje księgozbiory także mieszkańcom. Takie biblioteki znajdziesz m.in. w ArtHotelu we Wrocławiu czy Hotelu Krasicki. Jeśli masz książki w dobrym stanie, które pasują do profilu hotelowej biblioteki (np. literatura podróżnicza, beletrystyka), warto rozważyć ten kierunek.
Osobiście: Oddaj książki rodzinie lub znajomym
Czasem najprostsze rozwiązania są najlepsze. Rozejrzyj się wśród rodziny i znajomych. Może okazać się, że ktoś namiętnie czytuje konkretnego autora, powiedzmy Zygmunta Miłoszewskiego, a Ty z jakichś przyczyn masz dwa egzemplarze jego książki lub po prostu kryminał nie jest Twoim ulubionym gatunkiem literackim. Co robisz? Możesz po prostu podzielić się książkami z bliską Ci osobą. Masz wówczas pewność, że książkowy prezent trafi w dobre ręce i będzie cieszył nowego właściciela. To także doskonała okazja do zacieśnienia więzi i wymiany czytelniczych doświadczeń.
Wygodnie: Wyślij książki paczką za darmo
Jeśli nie masz czasu szukać biblioteki, fundacji czy innej placówki, która na pewno przyjmie od Ciebie książki, możesz skorzystać z propozycji serwisu Poczytajmi.pl. Inicjatorzy tej akcji wychodzą naprzeciw potrzebom darczyńców: wyślą do Ciebie kuriera (paczkę możesz też nadać nieodpłatnie w paczkomacie), a następnie posegregują otrzymane książki i sami roześlą je do tych czytelni, szpitali, klubów seniora i domów dziecka, które faktycznie z takich pozycji będą zadowolone. To niezwykle wygodne rozwiązanie, które minimalizuje Twój wysiłek.
Możesz nadać paczkę do 30 kg, ale pamiętaj o kilku ważnych zasadach: nie wysyłaj książek zniszczonych, słowników, encyklopedii i podręczników szkolnych. Książki stare – wydane przed 1995 rokiem – również nie będą mile widziane. Serwis skupia się na nowszej beletrystyce i literaturze popularnej, która znajdzie zastosowanie w placówkach, do których trafiają dary.
Gdzie sprzedać niepotrzebne książki?
Jeśli nie chcesz oddawać niepotrzebnych książek i nie interesuje Cię ich wymiana, możesz spróbować je sprzedać. To sposób na odzyskanie części zainwestowanych pieniędzy i jednoczesne pozbycie się zalegających tomów. Pamiętaj jednak, że wartość książek na rynku wtórnym bywa różna i zależy od wielu czynników, takich jak popularność tytułu, stan egzemplarza czy rok wydania.
Antykwariaty
Możesz spróbować sprzedać niepotrzebne lub stare książki w antykwariacie. Jest to opcja dobra dla unikalnych, rzadkich lub poszukiwanych pozycji. Należy jednak mieć na uwadze, że jeśli nie są to pozycje aktualnie poszukiwane na rynku, antykwariusz może ich nie przyjąć lub bardzo nisko je wycenić. Antykwariaty specjalizują się w konkretnych gatunkach lub wydaniach, dlatego książki popularne, powszechnie dostępne, często nie znajdą tam uznania. Warto przed wizytą skontaktować się z lokalnym antykwariuszem i zapytać go, czy byłby zainteresowany Twoimi książkami, aby uniknąć niepotrzebnej podróży. Pamiętaj, że antykwariusz musi na książce zarobić, więc cena zakupu od Ciebie będzie znacznie niższa niż cena sprzedaży.
Serwisy ogłoszeniowe i portale aukcyjne
Wiele osób z powodzeniem pozbywa się niepotrzebnych książek, wystawiając je na serwisach ogłoszeniowych (takich jak OLX, Vinted) czy portalach aukcyjnych (np. Allegro). Kluczem do sukcesu w sprzedaży online jest dobry, wyczerpujący opis książki, który rzetelnie przedstawi jej stan, oraz ostre, wyraźne zdjęcia. Ważne jest także ustalenie odpowiedniej ceny – zazwyczaj nieco niższej niż u konkurencji, chyba że masz do czynienia z białym krukiem lub książką z autografem autora. W przypadku serwisów aukcyjnych, jeśli zależy Ci na szybkiej sprzedaży, proponuję zawsze dodawać opcję „Kup teraz”. Znam wiele osób, które więcej niż na Allegro sprzedają na stronie OLX, co świadczy o rosnącej popularności lokalnych portali ogłoszeniowych.
Media społecznościowe
Zdecydowanie polecam grupy na Facebooku. To chyba najszybszy i niewątpliwie bardzo skuteczny sposób na szybką sprzedaż niechcianych książek. Istnieją liczne grupy zamknięte, dedykowane sprzedaży i wymianie książek, np. „Książki – sprzedaż / wymiana książek”, która liczy obecnie ok. 90 tys. członków. Dla filologów interesująca może się okazać grupa „Biblioteka polonisty – sprzedam, kupię, wymienię”. Tego typu grupy skupiają osoby o podobnych zainteresowaniach, co zwiększa szanse na znalezienie kupca. Pamiętaj, że to dość kuszące – zdarza mi się bowiem, że na takich zamkniętych grupach z książkami częściej coś nowego kupuję, niż sprzedaję, ze względu na szeroki wybór i atrakcyjne ceny.
Internetowy skup książek
W sieci znaleźć można specjalne serwisy zajmujące się skupem książek online (np. Mooney czy Skupszop). To wygodne rozwiązanie, zwłaszcza jeśli masz większą liczbę książek do sprzedania i zależy Ci na szybkim procesie. Pamiętaj jednak, że nie zawsze wycena danej pozycji będzie satysfakcjonująca. Witryny takie jak Skupszop najczęściej nie skupują podręczników, książek bez kodu ISBN, pozycji wydanych przed 2006 rokiem, a także książek poplamionych, zniszczonych lub podkreślanych ołówkiem czy długopisem. Zawsze dokładnie zapoznaj się z regulaminem i kryteriami skupu, aby uniknąć rozczarowania.
Skup makulatury
Piszę to z żalem i wcale nie jestem za tym, by książki oddawać na makulaturę, ale czasem jest to jedyne rozsądne wyjście. Jeśli jednak masz w domu książki bardzo zniszczone, niekompletne lub całkowicie nieaktualne (np. prawo pracy z 2005 roku czy testy maturalne z 2010 roku – w odróżnieniu od wartościowej książki kucharskiej z 1930 roku – nie nadają się już do czytania), oddanie ich na makulaturę będzie lepszym i bardziej ekologicznym pomysłem niż wyrzucanie na śmietnik. Jeśli dorzucisz do tego zebrane w piwnicy czy na strychu sterty starych kalendarzy i czasopism, być może parę groszy się z tego uzbiera, a przede wszystkim przyczynisz się do recyklingu i ochrony środowiska.
Porównanie metod oddawania i sprzedaży książek
Wybór odpowiedniej metody pozbycia się niepotrzebnych książek zależy od Twoich priorytetów: czy zależy Ci na zarobku, wygodzie, a może na szczytnym celu? Poniższa tabela przedstawia porównanie najpopularniejszych opcji.
| Metoda | Zalety | Wady / Wymagania | Dla kogo? |
|---|---|---|---|
| Oddanie do biblioteki | Wsparcie instytucji, prestiż (exlibris) | Nie każda biblioteka przyjmuje, selekcja tytułów, stan książek | Dla tych, którzy chcą wspierać czytelnictwo i nie oczekują zapłaty |
| Placówki medyczne/opiekuńcze | Pomoc pacjentom/dzieciom, szczytny cel | Wymagany dobry stan, odpowiednie gatunki (beletrystyka, dziecięce) | Dla darczyńców książek beletrystycznych i dziecięcych |
| Sklepy charytatywne/księgarnie społeczne | Wsparcie organizacji charytatywnych, ekologiczne | Książki muszą być w dobrym stanie | Dla osób, które chcą pomóc i pozbyć się książek bez wysiłku |
| Wymiany książek/bookcrossing | Odświeżenie księgozbioru, dostęp do nowych lektur | Książki w dobrym stanie, konieczność fizycznej wymiany | Dla aktywnych czytelników szukających nowości |
| Akcje/Zbiórki książkowe | Wsparcie konkretnych celów (np. dla Polonii) | Zmienne terminy i kryteria zbiórek | Dla osób chcących wesprzeć konkretne inicjatywy |
| Poczytajmi.pl | Wygodna wysyłka kurierem, bezpłatnie | Ograniczenia co do typu i wieku książek (nie starsze niż 1995) | Dla osób ceniących wygodę i posiadających nowsze książki |
| Sprzedaż w antykwariacie | Możliwość zarobku na rzadkich pozycjach | Niska wycena, selekcja książek, konieczność wizyty | Dla właścicieli unikalnych, wartościowych egzemplarzy |
| Serwisy ogłoszeniowe/aukcyjne | Szeroki zasięg, możliwość ustalenia ceny | Wymaga czasu (opisy, zdjęcia, wysyłka), konkurencja | Dla osób cierpliwych, chcących zmaksymalizować zysk |
| Internetowy skup książek | Szybka sprzedaż, wygoda | Wycena często niska, surowe kryteria (wiek, stan, ISBN) | Dla osób ceniących szybkość i wygodę, akceptujących niższą cenę |
| Skup makulatury | Ekologiczne pozbycie się zniszczonych książek | Bardzo niski zysk, książki nie wracają do obiegu czytelniczego | Ostatnia deska ratunku dla książek nie nadających się do czytania |
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy biblioteka przyjmuje stare książki?
To zależy od konkretnej biblioteki. Wiele bibliotek chętnie przyjmuje dary, ale mają swoje kryteria. Zazwyczaj preferują książki w dobrym stanie, aktualne i pasujące do ich profilu zbiorów. Bardzo stare książki (np. sprzed kilkudziesięciu lat) mogą być przyjęte tylko, jeśli mają wartość historyczną, kolekcjonerską lub są rzadkie. Zawsze zaleca się wcześniejszy kontakt z wybraną biblioteką, aby dowiedzieć się o ich polityce darowizn.
Jakie książki najlepiej oddawać do placówek takich jak szpitale czy domy dziecka?
Do szpitali i hospicjów najlepiej oddawać beletrystykę, powieści, zbiory opowiadań, a także kolorowe czasopisma i żurnale. Ważne, aby były to lektury lekkie i przyjemne, które umilą czas pacjentom. Do przedszkoli i domów dziecka idealnie nadają się książki dla dzieci w różnym wieku, bajki, opowiadania, książeczki obrazkowe. We wszystkich tych przypadkach kluczowy jest dobry stan książek – muszą być czyste, kompletne i niezniszczone.
Czy mogę sprzedać bardzo stare książki?
Tak, bardzo stare książki można spróbować sprzedać w antykwariatach. Jednak ich wartość zależy od rzadkości, stanu zachowania, autora i zapotrzebowania na rynku kolekcjonerskim. Antykwariusz oceni, czy książka ma wartość historyczną lub bibliofilską. Książki, które są po prostu stare, ale powszechne lub zniszczone, mogą nie znaleźć nabywcy lub zostaną nisko wycenione. Internetowe skupy książek zazwyczaj nie przyjmują książek wydanych przed rokiem 2006 (lub podobnym rokiem granicznym).
Co zrobić z uszkodzonymi lub nieaktualnymi książkami?
Książki bardzo zniszczone, niekompletne, poplamione, podarte, a także te całkowicie nieaktualne (np. stare podręczniki, kodeksy prawne sprzed wielu lat, które straciły ważność) zazwyczaj nie nadają się do oddania ani sprzedaży. W takim przypadku najbardziej odpowiedzialnym i ekologicznym rozwiązaniem jest oddanie ich na skup makulatury. Dzięki temu papier zostanie poddany recyklingowi, co jest znacznie lepsze niż wyrzucenie ich na śmietnik.
Czy istnieją darmowe sposoby wysyłki książek?
Tak, na przykład serwis Poczytajmi.pl oferuje możliwość bezpłatnego nadania paczki z książkami kurierem lub przez paczkomat. Warto jednak sprawdzić ich kryteria, ponieważ przyjmują tylko wybrane typy książek (np. nie starsze niż 1995 rok, bez podręczników czy encyklopedii) i wymagają, aby książki były w dobrym stanie. To wygodna opcja dla osób, które nie mają czasu na osobiste dostarczanie książek.
Mamy nadzieję, że powyższe zestawienie okazało się dla Ciebie pomocne i inspirujące. Pamiętaj, że każda książka zasługuje na swoją szansę na znalezienie nowego czytelnika. Niezależnie od tego, czy zdecydujesz się oddać swoje książki, wymienić je, czy sprzedać, zawsze wybieraj opcję, która najlepiej odpowiada Twoim potrzebom i wartościom. Dając książkom nowe życie, nie tylko robisz miejsce na nowe nabytki w swojej biblioteczce, ale także wspierasz czytelnictwo i pomagasz innym. To mały gest z wielkim znaczeniem. Zrób porządek ze swoim księgozbiorem i ciesz się przestrzenią na nowe literackie przygody!
Zainteresował Cię artykuł Drugie Życie Książek: Gdzie Oddać i Sprzedać?? Zajrzyj też do kategorii Edukacja, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
