31/10/2023
W 2003 roku BBC zainicjowało ambitny projekt o nazwie „The Big Read”, mający na celu wyłonienie ulubionej książki Brytyjczyków. Była to kampania, która poruszyła cały kraj, angażując setki tysięcy czytelników w dyskusję i głosowanie na dzieła, które najbardziej zapadły im w pamięć i serce. Kulminacja tego wydarzenia, transmitowana na żywo z Royal Opera House w Covent Garden, przyniosła jednoznaczny wynik, który zaskoczył, ale jednocześnie ucieszył wielu miłośników fantastyki. Ostatecznie to epicka saga J.R.R. Tolkiena, „Władca Pierścieni”, została ogłoszona bezkonkurencyjnym faworytem narodu, zdobywając zaszczytny tytuł najukochańszej książki.

Ta inicjatywa BBC była czymś więcej niż tylko plebiscytem. Była to próba ponownego rozbudzenia miłości do czytania i zachęcenia ludzi w każdym wieku do zanurzenia się w bogactwie literackiego świata. Od momentu ogłoszenia listy 100 najpopularniejszych tytułów, a następnie zawężenia jej do Top 21, emocje rosły, a dyskusje na temat literatury rozbrzmiewały w domach, szkołach i mediach. Wynik „The Big Read” stał się nie tylko świadectwem gustów literackich Brytyjczyków, ale także platformą do promowania edukacji i dostępu do wspaniałych opowieści dla młodych pokoleń.
Fenomen „The Big Read”: Jak to Się Zaczęło?
Projekt „The Big Read” został oficjalnie uruchomiony w kwietniu 2003 roku. Jego początkowym etapem było zaproszenie publiczności do nominowania swoich ulubionych książek. Z tysięcy nadesłanych propozycji, BBC stworzyło „The Big Read Top 100” – listę stu najczęściej wskazywanych tytułów, którą ogłoszono alfabetycznie 17 maja 2003 roku w specjalnym programie na BBC TWO. Ta lista była jedynie wstępem do prawdziwej rywalizacji. Kolejnym krokiem było wyłonienie „The Big Read Top 21” – dwudziestu jeden książek, które miały walczyć o miano absolutnego faworyta. Ta skrócona lista została ujawniona 18 października 2003 roku, również na antenie BBC TWO, wzbudzając jeszcze większe emocje i ożywiając dyskusje na temat poszczególnych dzieł i ich znaczenia.
Cały proces głosowania był transparentny i szeroko nagłaśniany, a zasady dotyczące oddawania głosów były dostępne na stronie internetowej BBC. Celem kampanii było nie tylko stworzenie rankingu, ale przede wszystkim zachęcenie ludzi do czytania, odkrywania nowych autorów i ponownego sięgania po klasykę. BBC miało nadzieję, że dzięki „The Big Read” wzrośnie zainteresowanie różnorodnymi gatunkami literackimi – od książek dla dzieci, przez klasykę, aż po fantastykę. Wiele szkół i tysiące uczniów w całej Wielkiej Brytanii aktywnie uczestniczyło w związanych z projektem działaniach, co świadczyło o jego ogromnym wpływie na świadomość czytelniczą.
Zwycięzca i Wyniki Głosowania
Po miesiącach intensywnego głosowania, w którym oddano łącznie 750 000 głosów na książki z listy Top 21, ostateczny wynik został ogłoszony w wielkim finale, transmitowanym na żywo 13 grudnia 2003 roku. Prowadzący program, Clive Anderson, z dumą ogłosił, że tytułem najukochańszej książki Brytyjczyków został uhonorowany „Władca Pierścieni” J.R.R. Tolkiena. Zwycięstwo to było przytłaczające – powieść Tolkiena zdobyła aż 23% wszystkich głosów oddanych na Top 21.
Pozostałe miejsca na podium oraz w pierwszej piątce również należały do wybitnych dzieł, ukazując różnorodność gustów czytelniczych. Poniżej przedstawiamy wyniki głosowania dla czołowych pozycji:
| Pozycja | Tytuł Książki | Autor | Procent Głosów (dla Top 5) |
|---|---|---|---|
| 1 | The Lord of the Rings | J.R.R. Tolkien | 23% |
| 2 | Pride and Prejudice | Jane Austen | 18.1% |
| 3 | His Dark Materials | Philip Pullman | 8.4% |
| 4 | The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy | Douglas Adams | Brak danych |
| 5 | Harry Potter and The Goblet of Fire | J.K. Rowling | Brak danych |
Zarówno „Duma i uprzedzenie” Jane Austen, jak i „Mroczne materie” Philipa Pullmana, zdobyły odpowiednio 18.1% i 8.4% głosów, co świadczy o ich ogromnej popularności i trwałym miejscu w kanonie brytyjskiej literatury. Obecność „Autostopem przez Galaktykę” i czwartego tomu serii o Harrym Potterze w pierwszej piątce pokazała również siłę fantastyki i współczesnych bestsellerów.
Reakcje i Dziedzictwo Zwycięstwa
Ogłoszenie wyników „The Big Read” spotkało się z entuzjastycznym przyjęciem, zwłaszcza ze strony rodziny J.R.R. Tolkiena. Na finale obecni byli wnuk autora, Simon Tolkien, wraz z żoną Tracy i synem Nicholasem, a także Ray Mears, który był „mistrzem” tej powieści w serii. Simon Tolkien wyraził swoje ogromne wzruszenie i radość z wyboru publiczności. Podkreślił, jak wiele to zwycięstwo oznaczałoby dla jego dziadka, przypominając jego słowa przed publikacją „Władcy Pierścieni”: „Obawiam się publikacji, bo nie sposób będzie nie zwracać uwagi na to, co się mówi. Wystawiłem swoje serce na strzał”. Simon Tolkien dodał, że choć było wiele „strzelania”, było też „ogromne uczucie miłości”, które „przebiło się dzisiaj”.
Jane Root, kontrolerka BBC TWO, również wyraziła swoje zadowolenie z sukcesu kampanii. Podkreśliła, że ambicją „The Big Read” było wzbudzenie zainteresowania szeroką gamą literatury u osób w każdym wieku. Najważniejszym elementem sukcesu było jednak zobowiązanie BBC do promowania czytelnictwa w szkołach. W ramach „The Big Read” BBC zawarło ambitną umowę z wydawcą i dystrybutorem zwycięskiej powieści, HarperCollins, aby wysłać darmowy egzemplarz „Władcy Pierścieni” do każdej szkoły średniej w Wielkiej Brytanii. Był to niezwykły dar, który miał zapewnić każdemu młodemu człowiekowi w kraju dostęp do książki, którą Brytyjczycy uznali za swoją ulubioną powieść wszech czasów. HarperCollins również wyraziło zadowolenie ze współpracy, podkreślając pozytywny wpływ inicjatywy na generowanie zainteresowania czytaniem, zachęcanie do debaty i przyciąganie nowych czytelników do wspaniałych książek.
Inicjatywa ta, oprócz uhonorowania wybitnego dzieła, miała na celu zaszczepienie w młodych ludziach miłości do fikcji i zachęcenie ich do zostania miłośnikami literatury na całe życie. To dziedzictwo „The Big Read” jest równie ważne, jak sam wynik sondażu.

Pełna Lista Top 21 „The Big Read”
Aby w pełni oddać skalę i różnorodność wyborów Brytyjczyków, prezentujemy pełną listę 21 najlepszych powieści „The Big Read”, wraz z autorami i osobami, które je promowały w ramach programu:
| Pozycja | Tytuł Książki | Autor | Mistrz Książki (Champion) |
|---|---|---|---|
| 1 | The Lord of the Rings | J.R.R. Tolkien | Ray Mears |
| 2 | Pride and Prejudice | Jane Austen | Meera Syal |
| 3 | His Dark Materials | Philip Pullman | Benedict Allen |
| 4 | The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy | Douglas Adams | Sanjeev Bhaskar |
| 5 | Harry Potter and The Goblet of Fire | J.K. Rowling | Fay Ripley |
| 6 | To Kill a Mockingbird | Harper Lee | John Humphrys |
| 7 | Winnie the Pooh | A.A. Milne | Phill Jupitus |
| 8 | Nineteen Eighty-Four | George Orwell | Jo Brand |
| 9 | The Lion, The Witch and The Wardrobe | C.S. Lewis | Ronni Ancona |
| 10 | Jane Eyre | Charlotte Brontë | Lorraine Kelly |
| 11 | Catch-22 | Joseph Heller | John Sergeant |
| 12 | Wuthering Heights | Emily Brontë | Alistair McGowan |
| 13 | Birdsong | Sebastian Faulks | William Hague MP |
| 14 | Rebecca | Daphne du Maurier | Alan Titchmarsh |
| 15 | The Catcher in the Rye | J.D. Salinger | Ruby Wax |
| 16 | The Wind in the Willows | Kenneth Grahame | Bill Oddie |
| 17 | Great Expectations | Charles Dickens | David Dimbleby |
| 18 | Little Women | Louisa May Alcott | Sandi Toksvig |
| 19 | Captain Corelli's Mandolin | Louis de Bernières | Clare Short MP |
| 20 | War and Peace | Leo Tolstoy | Simon Schama |
| 21 | Gone with the Wind | Margaret Mitchell | Arabella Weir |
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czym był projekt BBC „The Big Read”?
„The Big Read” to kampania zainicjowana przez BBC w 2003 roku, której celem było wyłonienie ulubionej książki Brytyjczyków poprzez ogólnonarodowy sondaż. Projekt miał również na celu promowanie czytelnictwa i zachęcanie ludzi w każdym wieku do odkrywania różnorodnych dzieł literackich.
Kiedy ogłoszono zwycięzcę „The Big Read”?
Zwycięzca „The Big Read” został ogłoszony 13 grudnia 2003 roku podczas transmisji na żywo z Royal Opera House w Covent Garden.
Która książka została wybrana ulubioną książką Brytyjczyków?
Ulubioną książką Brytyjczyków, według sondażu BBC „The Big Read” z 2003 roku, został „Władca Pierścieni” J.R.R. Tolkiena.
Ile głosów otrzymał „Władca Pierścieni”?
„Władca Pierścieni” zdobył 23% wszystkich głosów oddanych na książki z listy Top 21, co stanowiło zdecydowaną większość.
Jaki był cel wysłania kopii zwycięskiej książki do szkół średnich?
BBC, we współpracy z wydawcą HarperCollins, wysłało darmową kopię „Władcy Pierścieni” do każdej szkoły średniej w Wielkiej Brytanii. Celem było zapewnienie dostępu do tej ukochanej powieści każdemu młodemu człowiekowi i zachęcenie go do rozwijania miłości do literatury.
Kto był „mistrzem” książki „Władca Pierścieni” w programie?
„Mistrzem” książki „Władca Pierścieni”, czyli osobą promującą ją w ramach serii „The Big Read”, był Ray Mears.
„The Big Read” z 2003 roku pozostaje ważnym wydarzeniem w historii brytyjskiej kultury i edukacji, przypominając o sile literatury i jej zdolności do łączenia ludzi. Wybór „Władcy Pierścieni” jako ulubionej książki Brytyjczyków nie tylko uhonorował ponadczasowe dzieło Tolkiena, ale także podkreślił trwającą fascynację fantastycznymi światami i epickimi opowieściami. Projekt ten w wymierny sposób przyczynił się do popularyzacji czytelnictwa, zwłaszcza wśród młodego pokolenia, pozostawiając po sobie trwałe inspiracje dla przyszłych inicjatyw promujących książki. Pokazał, że mimo upływu lat i pojawiania się nowych form rozrywki, papierowa książka wciąż zajmuje szczególne miejsce w sercach czytelników.
Zainteresował Cię artykuł BBC Big Read 2003: Ulubiona Książka Brytyjczyków", "kategoria": "Literatura? Zajrzyj też do kategorii Edukacja, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
