Gorzów Wielkopolski: Dzieje Miasta i Nazw", "kategoria": "Historia

Gorzów Wielkopolski to miasto o niezwykle bogatej i złożonej historii, której świadectwem są nie tylko liczne zabytki, ale i zmieniające się przez wieki nazwy. Zanim stał się integralną częścią powojennej Polski, Gorzów doświadczył panowania różnych władców i państw, co pozostawiło trwały ślad w jego tożsamości. Dziś, jako serce Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego i Aglomeracji Gorzowskiej, miasto tętni życiem, będąc ważnym ośrodkiem w zachodniej Polsce. Przyjrzyjmy się bliżej jego dziejom, od średniowiecznych początków po współczesność, odkrywając, jak kolejne epoki kształtowały jego oblicze i dlaczego kwestia nazwy budziła tak wiele emocji.

Gorzów Wielkopolski: Miasto o Wielu Nazwach i Burzliwej Historii

Historia Gorzowa Wielkopolskiego, jak wielu miast na pograniczu, jest nierozerwalnie związana z jego nazewnictwem, które odzwierciedlało zmieniającą się przynależność państwową i kulturową. Przez wieki miasto znane było pod różnymi imionami, zanim oficjalnie przyjęto współczesną formę.

Pierwotna nazwa miasta, nadana mu podczas lokacji w 1257 roku przez margrabiego brandenburskiego Jana I Askańczyka, brzmiała Landisberch Nova. Miało to odróżnić je od Altlandsbergu koło Berlina. Z czasem nazwa ta ewoluowała do powszechnie znanego Landsberg, często uzupełnianego o przydomek „an der Warthe” (nad Wartą), aby podkreślić jego położenie. W piśmiennictwie polskim z XIV-XVII wieku niemiecka nazwa była spolszczana i zapisywana jako Lencbark, Landzberk czy Landzberg. Co ciekawe, w XIX-wiecznych publikacjach, obok Landsbergu, pojawiała się także nazwa Gorzew, co świadczy o wczesnych próbach polonizacji nazewnictwa.

Po zakończeniu II wojny światowej, gdy miasto znalazło się w granicach Polski, poszukiwano dla niego nowej, polskiej nazwy. Początkowo, na początku kwietnia 1945 roku, upowszechniła się nazwa Gorzów, nadana w analogii do Gorzowa Śląskiego. W tym wczesnym okresie polskiej administracji stosowano również nazwę Kobyla Góra, wywodzoną z XV-wiecznych, choć nieprecyzyjnych, opisów granic miasta. Nazwa ta, zaproponowana w 1934 roku przez Stanisława Kozierowskiego w jego „Atlasie nazw geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej”, została jednak odrzucona przez współczesną naukę jako nieodnosząca się do dawnego Landsbergu nad Wartą.

Oficjalna decyzja o nazwie nastąpiła 2 marca 1946 roku, kiedy Komisja Ustalania Nazw Miejscowości podjęła decyzję o urzędowym brzmieniu Gorzów Wielkopolski. Nazwa ta obowiązuje urzędowo od 19 maja 1946 roku. Co ciekawe, miasto od momentu założenia do włączenia do województwa poznańskiego nie było bezpośrednio związane z Wielkopolską, choć obszar przed jego powstaniem należał do kasztelanii santockiej, będącej częścią tej historycznej krainy. Sam przymiotnik „Wielkopolski” pojawił się w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim dopiero na początku lat 50. XX wieku, czyli już po tym, jak miasto przestało należeć do województwa poznańskiego.

W XXI wieku kilkakrotnie podejmowano próby zmiany nazwy miasta poprzez usunięcie przymiotnika „Wielkopolski”. Doradzały to agencje public relations, sugerując, że krótsza nazwa będzie bardziej atrakcyjna marketingowo. Jednakże, zarówno w pierwszym plebiscycie, jak i podczas konsultacji społecznych przeprowadzonych w sierpniu 2024 roku, większość mieszkańców konsekwentnie opowiadała się za utrzymaniem dotychczasowej nazwy. To świadczy o silnym przywiązaniu do tradycji i ukształtowanej tożsamości, pomimo historycznych zawiłości.

Przynależność Państwowa Gorzowa na przestrzeni Dziejów

Losy Gorzowa Wielkopolskiego są ściśle splecione z historią polityczną regionu, co najlepiej ilustruje jego zmieniająca się przynależność państwowa:

• do 1252: Królestwo Polskie (część Wielkopolski, ziemia santocka)
• 1252–1319: Marchia Brandenburska (dynastia Askańczyków)
• 1319–1325: Księstwo Zachodniopomorskie
• 1325–1373: Marchia Brandenburska (dynastia Wittelsbachów)
• 1373–1402: Kraje Korony Czeskiej (dynastia Luksemburgów)
• 1402–1454: Państwo Zakonu Krzyżackiego
• 1454–1701: Marchia Brandenburska (dynastia Hohenzollernów)
• 1701–1871: Królestwo Prus
• 1871–1945: Cesarstwo Niemieckie / Republika Weimarska / III Rzesza
• od 1945: Rzeczpospolita Polska

Korzenie i Rozwój: Od Osady do Miasta Średniowiecznego

Tereny dzisiejszego Gorzowa Wielkopolskiego, położone na siedmiu wzgórzach, u ujścia Kłodawki do Warty, charakteryzowały się wyjątkowo korzystnymi warunkami topograficznymi, które w znacznym stopniu zadecydowały o założeniu tutaj w XIII wieku okazałego średniowiecznego miasta. Lokalizacja ta, na skrzyżowaniu szlaków wodnych i lądowych, sprzyjała rozwojowi osadnictwa od wczesnego średniowiecza.

W okresie wczesnego średniowiecza, od X wieku, obszar ujścia Warty znajdował się pod panowaniem państwa Polan, a następnie Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Ziemia lubuska, której częścią była dawna kasztelania santocka (obejmująca również region gorzowski), pełniła funkcję kluczowego ośrodka, stanowiąc punkt wyjścia dla jednoczenia ziem nad Odrą pod władzą piastowską. Postępujący proces rozbicia dzielnicowego osłabił Polskę, co ostatecznie doprowadziło do utraty ziemi lubuskiej na rzecz zachodnich sąsiadów, a następnie do jej włączenia w skład dzielnicy książąt śląskich. Osłabienie Polski stworzyło dogodne warunki dla ekspansji brandenburskiej, która stanowiła poważne zagrożenie dla granic państwa polskiego.

Dowodem na przedlokacyjne znaczenie gospodarcze obszaru jest skarb srebrny znaleziony na terenie miasta, a także istnienie chyży – osady rolniczo-rzemieślniczej, której pierwsza wzmianka pochodzi z 1364 roku, choć badania archeologiczne potwierdzają jej istnienie znacznie wcześniej. Odkryte cmentarzysko z X-XII wieku świadczy o stałym zasiedleniu wojskowym przedlokacyjnego Gorzowa.

Momentem przełomowym było 2 lipca 1257 roku, kiedy to Jan I Askańczyk, margrabia brandenburski, zlecił Albertowi von Luge zorganizowanie nowego miasta – Landisberch Nova. Celem było umocnienie pozycji margrabiów, zarówno gospodarczo, jak i militarnie, jako przeciwwagi dla polskiego Santoka. Miasto otrzymało liczne przywileje, w tym 154 łany ziemi, prawo do łowienia ryb w Warcie oraz budowania młynów na Kłodawce. Mieszkańcy byli zwolnieni z podatków przez dziesięć lat. Sołtys, którym był zasadźca, otrzymywał znaczne dochody i 64 łany ziemi poza miastem, obciążone obowiązkiem służby wojskowej. Miasto miało być umocnione palisadami i fosami. Co najważniejsze, Gorzów otrzymał prawo składu, co potwierdzało jego już istniejącą rolę jako centrum handlowego i miało podnieść jego rangę gospodarczą w regionie.

W Brandtach Brandenburskich i Pruskich: Okres Niemiecki

Po lokacji w 1257 roku Landisberch Nova szybko stał się ważnym ośrodkiem gospodarczym na wschodnich rubieżach Brandenburgii. Już w 1260 roku, dzięki posagowi Konstancji Przemysłówny (córki księcia wielkopolskiego Przemysła I), która wyszła za Konrada Askańczyka, ziemie kasztelanii santockiej (bez samego grodu) weszły w skład Brandenburgii. Z założeniem miasta zbiegła się budowa okazałej gotyckiej fary, obecnej katedry pw. Wniebowzięcia NMP.

Przez kolejne wieki miasto przechodziło z rąk do rąk, co było typowe dla regionów pogranicza. Po wygaśnięciu dynastii Askańczyków w 1319 roku, Gorzów znalazł się pod panowaniem książąt zachodniopomorskich, a następnie Wittelsbachów (od 1325). W 1329 roku w mieście podpisano traktat pokojowy między Polską a Brandenburgią. Po 1373 roku miasto przeszło pod kontrolę Luksemburgów, którzy w 1402 roku, mimo negocjacji z Władysławem Jagiełłą, sprzedali Nową Marchię wraz z Gorzowem zakonowi krzyżackiemu. W 1433 roku miasto przeżyło oblężenie husytów. W 1454 roku zakon krzyżacki sprzedał Nową Marchię Fryderykowi II Hohenzollernowi, co zapoczątkowało długi okres panowania pruskiego. W 1626 roku miasto ucierpiało podczas szwedzkiej okupacji.

Po 1648 roku Gorzów stał się ważnym punktem w handlu z Polską, a rozwój warsztatów tkackich i handlu wełną w XVII wieku dodatkowo wzmocnił jego pozycję gospodarczą. W czasie wojny siedmioletniej miasto utrzymywało wojska rosyjskie, a na początku XIX wieku opłacało kontrybucję armii Napoleona. W 1892 roku miasto zostało wydzielone z powiatu, uzyskując status miasta na prawach powiatu (Stadtkreis), co świadczyło o jego rosnącym znaczeniu administracyjnym. Około 1900 roku w mieście funkcjonowały dwa kościoły protestanckie, katolicki i synagoga, co odzwierciedlało jego wielokulturowy charakter.

Landsberg w Okresie Międzywojennym: Wyzwania i Przemiany

Okres międzywojenny (1918-1939) przyniósł Landsbergowi (Gorzowowi) znaczne wyzwania, głównie z powodu klęski Niemiec w I wojnie światowej i ustalenia nowej granicy polsko-niemieckiej na mocy traktatu wersalskiego. Miasto, oddalone o zaledwie 35 km od granicy, znalazło się na obszarze niemieckiego wschodu, co negatywnie wpłynęło na jego gospodarkę. Zakłady przemysłowe straciły dostęp do dotychczasowych rynków zbytu, źródeł surowców i siły roboczej, co doprowadziło do spadku produkcji o około 30% i zamknięcia wielu fabryk, np. H. Pauckscha, co skutkowało utratą pracy przez około 2000 osób. W latach 1919–1923 miasto dotknęła również hiperinflacja.

Mimo trudności, w latach dwudziestych XX wieku Gorzów wszedł w kolejny etap rozwoju przestrzennego, urbanizując obszary na północny zachód i północny wschód od centrum. Powstały nowe osiedla mieszkaniowe, a w 1936 roku rozpoczęto budowę dużej fabryki chemicznej IG Farbenindustrie. Rozwój urbanistyczny szedł w parze z modernizacją infrastruktury komunalnej – rozbudowano sieci wodociągowe i kanalizacyjne, uruchomiono oczyszczalnię ścieków, zmodernizowano gazownię. Te inwestycje były często realizowane w ramach robót publicznych, mających na celu redukcję bezrobocia, które w 1932 roku osiągnęło poziom 4445 osób.

Demografia miasta charakteryzowała się znacznymi wahaniami. Po wojnie do Gorzowa przybyło wielu przesiedleńców z terenów odłączonych od Niemiec, co spowodowało wzrost liczby mieszkańców o ponad 10 tysięcy osób w latach 1918–1921. Wśród nich byli urzędnicy, wolne zawody, renciści i emeryci. Przeniesiono tu również instytucje, takie jak Zakład Doświadczalno-Badawczy Rolnictwa z Bydgoszczy, czy Instytut Higieny z Poznania, co podniosło rangę miasta. Mimo tego, wysokie koszty życia, brak stałej pracy i niedobór mieszkań wpływały na nastroje społeczne. W latach 1919–1924 zbudowano 574 mieszkania, ale wciąż brakowało tysięcy lokali. W latach trzydziestych kontynuowano budowę osiedli, np. Gewoba.

W sferze politycznej, w Gorzowie przed II wojną światową działały liczne organizacje dążące do obalenia „wersalskiego dyktatu”, takie jak Stahlhelm czy Eiserne Front, propagujące nastroje rewizjonistyczne. Wpływy narodowych socjalistów rosły, a po przejęciu władzy przez Hitlera w 1933 roku, NSDAP w Gorzowie skupiła się na likwidacji bezrobocia i problemów mieszkaniowych, choć życie przeciętnego gorzowianina nie uległo wyraźnej poprawie. Od 1934 roku rozpoczęto budowę umocnień, w tym fragmentów Wału Pomorskiego, a Gorzów stał się miastem garnizonowym, co służyło przygotowaniu do wojny z Polską. Miasto aktywnie uczestniczyło w antypolskiej propagandzie, organizując „zloty graniczne” i szkolenia młodzieży.

Przedwojenny Landsberg był ważnym węzłem kolejowym na trasie Berlin–Królewiec (choć jego rola spadła po 1918 r.) oraz znaczącym ośrodkiem przemysłowym (metalowy, włókienniczy, drzewny, papierniczy, obuwniczy, chemiczny – IG Farbenindustrie). Pełnił też funkcję bazy żeglugi śródlądowej z portem rzecznym, którego znaczenie również zmalało po wytyczeniu granicy. Do znanych osobistości Landsbergu należeli m.in. fabrykanci Max Bahr i Hermann Paucksch, a także pisarka Christa Wolf.

Gorzów w Cieniu Wojny: Lata 1939-1945

II wojna światowa wpłynęła na Gorzów w sposób dramatyczny, choć miasto nie było bezpośrednio w strefie działań wojennych aż do jej końcowych miesięcy. Już 28 sierpnia 1939 roku wprowadzono kartki na podstawowe artykuły spożywcze, a mieszkańcy z entuzjazmem żegnali żołnierzy Wehrmachtu wyruszających na wschód. Miasto, zgodnie z decyzją Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Rzeszy z 1941 roku, miało służyć jako miejsce schronienia dla ludności z zagrożonych bombardowaniami rejonów Niemiec. W 1943 roku zakwaterowano tu ponad 5000 osób z Berlina i Hamburga, często w szkołach i willach, co prowadziło do konfliktów z miejscową ludnością.

W miarę pogarszania się sytuacji na froncie wschodnim, nastroje w mieście ulegały zmianie. Problemy z zaopatrzeniem, pojawiające się ulotki antywojenne i nasilone kontrole policyjne świadczyły o narastającym niezadowoleniu. Propaganda niemiecka do ostatnich chwil przekonywała o możliwości obrony miasta, zastraszając osoby próbujące ewakuować się na własną rękę. Rozkaz wyjazdu, tzw. Trockbefehl, nigdy nie został wydany, co doprowadziło do chaotycznej ucieczki części ludności w ostatniej chwili. Do 29 stycznia 1945 roku miasto funkcjonowało normalnie – działały zakłady pracy, banki, poczta, wydawano kartki żywnościowe na luty.

Obrona i Zdobycie Miasta

Za obronę Gorzowa przed zbliżającymi się wojskami radzieckimi odpowiadał Stabsleiter Obersturmbannführer Hildebrandt, który już w październiku 1944 roku zorganizował Volkssturm. Przygotowania do obrony rozpoczęto 24 stycznia 1945 roku, tworząc punkty oporu w rejonie dzisiejszej ul. Walczaka i przy moście na Warcie. Garnizon gorzowski odegrał marginalną rolę w obronie, którą wzmacniały improwizowane jednostki.

Operacja Wisła-Odra, rozpoczęta 14 stycznia 1945 roku przez 1 Front Białoruski marszałka Żukowa, miała na celu szybkie dotarcie nad Odrę. 29 stycznia 5 Armia Uderzeniowa generała Bierzarina, po przełamaniu Wału Pomorskiego w okolicach Drezdenka i Santoka oraz zdobyciu Strzelec Krajeńskich, zastosowała manewr okrążający, zbliżając się do Gorzowa od północy i południa. Miasto było kluczowym punktem oporu na linii Warty i północną blokadą Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego. Wieczorem 30 stycznia 1945 roku, około godziny 18:00, Niemcy wysadzili most na Warcie, a pół godziny później radzieckie wojska przekroczyły zamarzniętą rzekę. Jednostki 5 Armii Uderzeniowej wkroczyły do miasta od północy i wschodu. Walki były krótkie, ale intensywne. Miasto zostało zdobyte 31 stycznia 1945 roku. W trakcie walk i po wkroczeniu wojsk radzieckich, Stare Miasto (Śródmieście) Gorzowa uległo zniszczeniu w około 60% w wyniku podpaleń, a także doszło do licznych gwałtów i grabieży.

W pierwszych dniach lutego Niemcy podjęli desperacką próbę odbicia miasta w ramach przeciwnatarcia, jednak przeważające siły radzieckie zniweczyły te działania 18 lutego. Pomimo zniszczeń spowodowanych przez pożary i akty sabotażu, infrastruktura i zasoby materialne nie uległy większym zniszczeniom w wyniku bezpośrednich działań bojowych, a raczej w wyniku polityki spalonej ziemi i chaotycznych wydarzeń po wkroczeniu Armii Czerwonej.

Jeńcy Wojenni w Gorzowie

Podczas II wojny światowej w Gorzowie funkcjonowało 9 obozów pracy przymusowej oraz 4 pododdziały robocze obozu jenieckiego Stalag III C. Przetrzymywano w nich jeńców francuskich, włoskich i radzieckich, a także, szacunkowo, około 800 polskich jeńców wojennych. Byli oni zmuszani do pracy w licznych zakładach przemysłowych miasta, często w najbardziej niebezpiecznych warunkach, co stanowiło rażące naruszenie konwencji międzynarodowych.

Odbudowa i Rozwój Powojenny: Powrót do Macierzy

Po zdobyciu, w pierwszych miesiącach 1945 roku, Gorzów Wielkopolski był miastem opustoszałym, pozbawionym podstawowych mediów. Zniszczenia były ogromne – około 60% śródmieścia spłonęło w wyniku długotrwałych pożarów, które trwały do połowy lutego. Zniszczonych zostało 35,5% budynków mieszkalnych (1123 obiekty), a także muzeum krajowe i archiwum, co oznaczało utratę cennych zbiorów. Przemysł poniósł straty rzędu 50-60%, a infrastruktura komunalna (wodociągi, gazownia, elektrownie) uszkodzona została w 80%. Dworzec kolejowy i oba mosty na Warcie zostały wysadzone, co zerwało połączenia komunikacyjne.

Po zdobyciu miasta władzę przejęła radziecka komendantura wojenna, której pierwszym komendantem był płk Josif Dragun. Powołano tymczasowy samorząd złożony z Niemców, którzy wspierali władze radzieckie w spisie ludności niemieckiej (około 28 927 osób w czerwcu 1945). Dragun starał się ograniczać samowolę wobec ludności niemieckiej. W marcu 1945 roku miasto przyjęło nazwę Gorzów nad Wartą, a później, jak wspomniano, Gorzów Wielkopolski. Pierwsi polscy osadnicy, kolejarze z Wągrowca, przybyli tu już 3 lutego 1945 roku.

26 marca 1945 roku pułkownik Dragun przekazał władzę polskiej administracji, na czele której stanął pierwszy prezydent miasta, Piotr Wysocki. Ludność niemiecka została przesiedlona do radzieckiej strefy okupacyjnej, a do Gorzowa zaczęli licznie przybywać Polacy, zwłaszcza wysiedleni z Kresów Wschodnich.

Okres powojenny to czas ponownego, dynamicznego rozwoju miasta. W latach 1945–1950 Gorzów pełnił rolę głównego ośrodka administracyjnego zachodnich powiatów województwa poznańskiego. Od 1950 roku należał do nowo utworzonego województwa zielonogórskiego. Już w połowie lat 60. XX wieku liczba ludności przekroczyła 50 tysięcy, a w 1979 roku urodziła się stutysięczna gorzowianka. W latach 60. i 70. XX wieku Gorzów przeżył drugi w swoich dziejach boom budowlany, stając się miastem średniej wielkości z dynamicznie rozwijającym się przemysłem. Powstały pierwsze publiczne placówki szkolnictwa wyższego. W 1975 roku Gorzów stał się miastem wojewódzkim nowo utworzonego województwa gorzowskiego.

W latach 80. XX wieku Gorzów Wielkopolski stał się ważnym ośrodkiem oporu przeciwko reżimowi komunistycznemu. Po pacyfikacji strajku w Zakładach Mechanicznych „Ursus” przez ZOMO w grudniu 1981 roku, w Gorzowie powstała silna organizacja NSZZ „Solidarność”. Jej pierwszym demokratycznie wybranym przewodniczącym Zarządu Regionu Gorzowskiego został Edward Borowski. Po wprowadzeniu stanu wojennego największe zakłady przemysłowe strajkowały, a Solidarność zeszła do podziemia, wydając biuletyn „Feniks”. Powstał Młodzieżowy Ruch Oporu (MRO), a następnie Ruch Młodzieży Niezależnej (RMN), wydający podziemne pismo „Szaniec”. 31 sierpnia 1982 roku, w drugą rocznicę porozumień sierpniowych, w centrum miasta miały miejsce wielogodzinne demonstracje solidarnościowe, znane jako „wydarzenia gorzowskie”. Wiosną 1989 roku, z inspiracji Solidarności i RMN, odbyła się kilkunastotysięczna manifestacja mieszkańców protestujących przeciwko planom budowy elektrowni jądrowej w pobliskim Klempiczu.

Dziedzictwo i Współczesność: Gorzów Dziś

Po przemianach ustrojowych w Polsce, od 1999 roku Gorzów Wielkopolski jest siedzibą wojewody lubuskiego, co podkreśla jego znaczenie administracyjne w regionie. Miasto aktywnie pielęgnuje swoją historię i tożsamość. W 2007 roku obchodziło jubileusz 750-lecia lokacji, a od 2013 roku ma swój własny hejnał, skomponowany przez Jana Kupczyńskiego, odtwarzany codziennie w południe z budynku Urzędu Miasta.

Współczesny Gorzów Wielkopolski to dynamicznie rozwijające się miasto, które dba o swoje dziedzictwo przyrodnicze – posiada 9 parków o łącznej powierzchni 138,3 ha oraz liczne zieleńce. Jest to również miejsce odkryć naukowych; w 2016 roku w Gorzowie odkryto jedyne w Europie, niemal kompletne szczątki prehistorycznego nosorożca Stephanorhinusa, co stanowi unikalny wkład w paleontologię.

Gorzów Wielkopolski, choć jego nazwa i przynależność zmieniały się na przestrzeni wieków, zawsze pozostawał ważnym punktem na mapie regionu. Jego burzliwa historia, od średniowiecznych korzeni po powojenną odbudowę i rozwój, świadczy o niezwykłej odporności i determinacji jego mieszkańców, którzy mimo przeciwności losu, zawsze na nowo budowali i umacniali swoje miasto.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Jakie były historyczne nazwy Gorzowa Wielkopolskiego?

Pierwotna nazwa miasta to Landisberch Nova (od 1257 r.), która ewoluowała do Landsberg (an der Warthe). Po II wojnie światowej rozważano nazwy Gorzów i Kobyla Góra, zanim oficjalnie przyjęto Gorzów Wielkopolski w 1946 roku.

Kiedy Gorzów Wielkopolski otrzymał prawa miejskie?

Gorzów Wielkopolski otrzymał prawa miejskie 2 lipca 1257 roku, nadane przez margrabiego brandenburskiego Jana I Askańczyka.

Jakie zniszczenia dotknęły Gorzów Wielkopolski podczas II wojny światowej?

Miasto doznało znacznych zniszczeń, głównie wskutek długotrwałych pożarów po wkroczeniu Armii Czerwonej w styczniu 1945 roku. Śródmieście spłonęło w około 60%, zniszczono 35,5% budynków mieszkalnych, a także infrastrukturę komunalną (wodociągi, gazownia, elektrownie) w około 80%. Mosty na Warcie zostały wysadzone.

Kiedy miasto stało się częścią Polski?

Gorzów Wielkopolski znalazł się w granicach Polski po zakończeniu II wojny światowej, w styczniu 1945 roku. Oficjalnie polska administracja przejęła władzę od radzieckiej komendantury w marcu 1945 roku, a nazwa Gorzów Wielkopolski została urzędowo zatwierdzona w maju 1946 roku.

Czy Gorzów Wielkopolski próbował zmienić swoją nazwę?

Tak, w XXI wieku kilkakrotnie podejmowano próby zmiany nazwy na „Gorzów” poprzez plebiscyty i konsultacje społeczne. Jednakże, większość mieszkańców konsekwentnie opowiadała się za utrzymaniem dotychczasowej nazwy „Gorzów Wielkopolski”.

Zainteresował Cię artykuł Gorzów Wielkopolski: Dzieje Miasta i Nazw", "kategoria": "Historia? Zajrzyj też do kategorii Edukacja, znajdziesz tam więcej podobnych treści!