Ile ludności ma Ostrów Mazowiecka?

Ostrów Mazowiecka: Historia i Współczesność

07/05/2013

Rating: 4.1 (8302 votes)

Ostrów Mazowiecka to miasto o bogatej i złożonej historii, której korzenie sięgają głęboko w przeszłość Mazowsza. Jego nazwa, choć dla wielu może brzmieć enigmatycznie, kryje w sobie ślady dawnych tradycji i świadczy o silnym związku z otaczającą przyrodą. Od leśnej osady po prężnie rozwijający się ośrodek miejski, Ostrów Mazowiecka przeszła długą drogę, naznaczoną zarówno okresami rozkwitu, jak i tragicznymi wydarzeniami. Zapraszamy w podróż przez wieki, by odkryć, co ukształtowało to niezwykłe miejsce i jego mieszkańców.

Ile ludności ma Ostrów Mazowiecka?
Liczba mieszka\u0144ców miasta Ostrów Mazowiecka wynosi\u0142a 21 443 osoby, w tym 11 351 kobiet i 10 092 m\u0119\u017cczyzn.

Przez wieki miasto zmieniało swoje oblicze, dostosowując się do zmieniających się realiów politycznych i społecznych, zawsze jednak zachowując swój unikalny charakter. Od bartniczych ostrowów, przez książęce dwory, po współczesne zakłady przemysłowe – historia Ostrowi Mazowieckiej to opowieść o wytrwałości, odwadze i nieustannej woli przetrwania i rozwoju.

Nazwa z Historii: Dlaczego „Mazowiecka”?

Pytanie o rodzaj gramatyczny nazwy miasta – dlaczego Ostrów Mazowiecka, a nie Ostrów Mazowiecki – jest jednym z najczęściej zadawanych. Odpowiedź kryje się w etymologii i historycznych zmianach. Nazwa i herb miasta wyraźnie nawiązują do dawnych tradycji bartniczych. Rzeczownik rodzaju żeńskiego „ostrów” lub „ostrowa” miał w dawnych czasach kilka znaczeń: mógł oznaczać bór, czyli obszar obejmujący 60 barci; drabinkę wykonaną z wierzchołka drzewa iglastego, służącą bartnikom do dostawania się do barci (tzw. „podkur”); a także znamię, czyli „signum”, którym bartnicy oznaczali swoje barcie. To właśnie od tego żeńskiego rzeczownika wywodzi się nazwa miejscowości.

W ciągu wieków nazwa ta przybierała różne formy. W 1420 roku źródła notują „Ostrowo”, w 1434 roku w akcie lokacyjnym pojawia się „Ostrowya”, w 1467 roku „Ostrowa”, a w 1534 roku „Ostrowia”. Co ciekawe, w okresie zaborów powszechnie używano nazwy „Ostrów” (rodzaju męskiego). Po utworzeniu guberni łomżyńskiej w 1866 roku, nazwa często brzmiała „Ostrów Łomżyński” lub „Ostrów w ziemi łomżyńskiej”. W okresie międzywojennym funkcjonowały równolegle dwie formy: „Ostrów Mazowiecki” i „Ostrowia Mazowiecka”. Ostateczne rozstrzygnięcie nastąpiło w grudniu 1926 roku, kiedy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych oficjalnie zatwierdziło nazwę „Ostrów Mazowiecka”, utrwalając tym samym żeńską formę, która przetrwała do dziś.

Od Osady do Miasta: Pierwsze Wieki Rozwoju

Początki osadnictwa w rejonie Ostrowi były stosunkowo późne. Brak dużej rzeki, która mogłaby służyć jako naturalny szlak komunikacyjny, a także częste najazdy Jaćwingów, Prusów i Litwinów, nie sprzyjały wczesnemu osiedlaniu się w tej części Mazowsza. Niemniej jednak, istniały tu ślady wczesnośredniowiecznej osady, potwierdzone odkryciem cmentarzyska w miejscu zwanym Żale, które przetrwało do końca XIX wieku.

Przełom nastąpił po unii z Litwą w Krewie w 1385 roku, co zapoczątkowało okres pokoju i dynamicznego rozwoju tych ziem. Właśnie wtedy książę mazowiecki Janusz I Trojdenowicz (zwany „Starszym”) podjął decyzję o przekształceniu leśnej osady w wieś czynszową, lokowaną na prawie chełmińskim. Szybko powstał tu książęcy dwór, zlokalizowany na terenach dzisiejszego ogródka jordanowskiego, oraz parafia pod wezwaniem św. Jadwigi Śląskiej. Odbywały się tu również książęce sądy, co świadczyło o rosnącym znaczeniu osady. Następca Janusza, książę Bolesław IV, dostrzegł potencjał Ostrowi i 20 marca 1434 roku podniósł ją do rangi miasta. Pierwszym wójtem został sędzia sądu książęcego, Marcin Mieszek. Wśród mieszkańców, oprócz kmieci i osadników puszczańskich, znaczną część stanowiło liczne na tych terenach drobne rycerstwo.

Leżące na przecięciu ważnych szlaków handlowych, nowe miasto rozwijało się niezwykle dynamicznie. Już od 1461 roku Ostrów mogła poszczycić się własną szkołą parafialną, co świadczyło o dbałości o edukację i kulturę. Na początku XVI wieku miasto liczyło już ponad 1,5 tysiąca mieszkańców i około 230 domów. Prawdziwy rozkwit nastąpił po 1514 roku, kiedy księżna Anna Mazowiecka nadała Ostrowi prawo do organizowania czterech jarmarków rocznie oraz ustanowiła dzień targowy. Kolejnym impulsem do rozwoju było włączenie całego Księstwa Mazowieckiego do Korony w 1526 roku. W tym czasie Ostrów była już stolicą powiatu w Ziemi Nurskiej i jednym z większych miast na Mazowszu, z około 3 tysiącami mieszkańców i 443 domami.

Ostatni z Jagiellonów na polskim tronie, król Zygmunt August, doceniając znaczenie Ostrowi, wybudował tu okazały dwór. Ostrowskie probostwo nadał zaś swojemu sekretarzowi, wybitnemu humaniście, księdzu Andrzejowi Patrycemu Nideckiemu. Z jego inicjatywy w 1566 roku w Ostrowi powstało Bractwo Literackie, które utrzymywało szkołę parafialną, przytułek (pełniący funkcję szpitala) oraz kasę pożyczkową, co świadczyło o zaawansowanym życiu społecznym i kulturalnym miasta.

Wyzwania i Upadki: XVII i XVIII Wiek

Wiek XVII, choć dla wielu miast w Europie był okresem rozkwitu, dla Ostrowi Mazowieckiej przyniósł kres dynamicznego rozwoju. Katastrofalny w skutkach szwedzki „potop” dosłownie obrócił w gruzy dorobek wielu pokoleń. Po najeździe szwedzkim miasto liczyło zaledwie 450 mieszkańców i nigdy już nie osiągnęło dawnego znaczenia. Mimo prób odbudowy i kolejnych królewskich przywilejów z lat 1670, 1677, 1706 i 1766, a także uchwalonej podczas obrad Sejmu Czteroletniego „Ordynacji dla Miasteczka JKM Ostrowia”, miastu nie udało się odzyskać dawnej świetności i pozycji.

Pod Zaborami i Droga do Niepodległości

Rozbiory Polski sprowadziły Ostrów do roli podrzędnego miasteczka, najpierw w Prusach. Zanim jednak to nastąpiło, mieszkańcy Ostrowi zdążyli wziąć czynny udział w kościuszkowskiej Insurekcji, manifestując swoje przywiązanie do idei wolności. 3 lutego 1808 roku miasto było świadkiem i miejscem zaciętej bitwy między wojskami francuskimi a rosyjskimi, co wpłynęło na jego infrastrukturę i życie codzienne. Z okresu napoleońskiego do dziś przetrwała legenda o kwaterowaniu tu Napoleona przed wyprawą na Moskwę. Dom, w którym cesarz Francuzów miał podobno nocować, u zbiegu ulic Jagiellońskiej i 3 Maja, został rozebrany dopiero pod koniec lat 60. XX wieku.

Powstanie listopadowe ominęło Ostrów, jednak już w 1863 roku mieszkańcy Ostrowi wzięli liczny i aktywny udział w Powstaniu Styczniowym, walcząc między innymi w bitwach pod Stokiem, Nagoszewem, Kietlanką, Łączką czy w potyczce z 30 kwietnia w okolicach dzisiejszego ogródka jordanowskiego. W czasie powstania w ostrowskiej wikarówce mieścił się powstańczy szpital, świadczący o poświęceniu i odwadze miejscowej ludności. Okres ten, a zwłaszcza popowstaniowe represje, upamiętniają dziś dwa krzyże ustawione w miejscach straceń oraz mogiły na cmentarzu parafialnym. Reakcją na tak liczny udział mieszkańców w zrywie niepodległościowym było ulokowanie przez władze carskie w Ostrowi dwóch pułków piechoty i jednostki artylerii, co miało na celu pacyfikację nastrojów.

Mimo klęsk militarnych i represji, rozwój miasta i aktywność jego mieszkańców nie zostały zahamowane. Jeszcze w 1834 roku powstała tu pierwsza apteka, a dwa lata później zabłysły pierwsze uliczne latarnie olejowe, symbolizując postęp. Od 1866 roku Ostrów ponownie stała się stolicą powiatu, a w 1893 roku otwarto linię kolejową, co znacząco poprawiło komunikację i sprzyjało rozwojowi gospodarczemu. Pod koniec XIX wieku Ostrów liczyła już niemal 10,5 tysiąca mieszkańców, co świadczyło o jej odradzającej się sile. Był to również okres dynamicznego rozwoju aktywności obywatelskiej i patriotycznej. Powstały wówczas liczne stowarzyszenia, takie jak Towarzystwo Ostrowskiej Straży Ogniowej, Ostrowskie Towarzystwo Dobroczynności, Ostrowskie Towarzystwo Oszczędnościowo-Pożyczkowe, a w 1909 roku polskie progimnazjum męskie i szkoła żeńska, kładące podwaliny pod nowoczesne szkolnictwo.

Dlaczego Ostrów Mazowiecka, a nie Ostrów Mazowiecki?
Dlaczego Ostrów Mazowiecka? Nazwa i herb miasta nawi\u0105zuj\u0105 do tradycji bartniczych. Rzeczownik rodzaju \u017ce\u0144skiego ostrów lub ostrowa oznacza\u0142 1) bór, czyli 60 barci; 2) drabink\u0119 przygotowan\u0105 z wierzcho\u0142kiem drzewa iglastego, po której bartnik dostawa\u0142 si\u0119 do barci, na tzw. podkur.

Podczas pierwszej wojny światowej, w zajętych przez Niemców dawnych rosyjskich koszarach, utworzono Kurs Aspirantów Oficerskich Polskiej Siły Zbrojnej – zalążek późniejszej Szkoły Podchorążych Piechoty. Jej elewi, dowodzeni przez Mariana Kukiela i Stefana Roweckiego („Grota”), wraz z członkami Polskiej Organizacji Wojskowej i ostrowskimi strażakami, 11 listopada 1918 roku rozbrajali na ostrowskich ulicach niemieckich żołnierzy, symbolicznie kończąc okres zaborów. Niedługa była jednak radość z odzyskanej niepodległości. Już w pierwszych dniach sierpnia 1920 roku na przedpolach miasta rozgorzała walka z prącymi na Warszawę oddziałami Armii Czerwonej. Polegli polscy żołnierze oraz ofiary bolszewickiego terroru spoczywają na cmentarzu parafialnym, świadcząc o kolejnych ofiarach walki o niepodległość.

Okres Międzywojenny i II Wojna Światowa

W roku 1931 Ostrów zamieszkiwało już niemal 18 tysięcy mieszkańców, co stanowiło znaczący wzrost i świadczyło o dynamicznym rozwoju miasta w odrodzonej Polsce. Miasto miało własną elektrownię i zalążki przemysłu, w tym nasycalnię podkładów kolejowych, 2 cegielnie, 4 cementownie, 7 młynów. Powstawały nowe, okazałe gmachy: ratusza, gimnazjum, banku, nadając miastu nowoczesny charakter. Splendoru Ostrowi dodawała obecność wojska – 18 Pułku Artylerii Lekkiej oraz przeniesionej po 1926 roku z Warszawy Szkoły Podchorążych Piechoty, co czyniło miasto ważnym ośrodkiem wojskowym.

Druga wojna światowa po raz kolejny obróciła w zgliszcza dorobek wielu pokoleń ostrowian. 8 września 1939 roku miasto zajęły niemieckie oddziały, a wkrótce rozpoczęły się pierwsze represje, w tym tragiczna egzekucja około 500 ostrowskich Żydów 11 listopada 1939 roku. Grozę budziły niemieckie katownie: siedziba gestapo w dawnym browarze i „Czerwoniak” przy ulicy Pocztowej.

Ostrów jednak nie pozostała bezczynna i bezbronna. Już wczesną jesienią 1939 roku powstają pierwsze zawiązki konspiracji, takie jak Organizacja Wojskowa „Wilki”, a wkrótce potem struktury ZWZ-AK. Ostrów stała się siedzibą obwodu Armii Krajowej „Opocznik”, liczącego latem 1943 roku ponad 2 tysiące zaprzysiężonych żołnierzy. 25 maja tego roku przeprowadzili oni udany zamach na ostrowskiego starostę Reinharda Ekerta. W odwecie Niemcy zamordowali około 140 zakładników, co było brutalnym przykładem okupacyjnych represji. Gdy 28 sierpnia 1944 roku do Ostrowi wkraczały oddziały 48. Armii Radzieckiej, miasto było zniszczone w 6o% i liczyło zaledwie około 10 tysięcy mieszkańców, co świadczy o skali zniszczeń i strat ludzkich.

Odbudowa i Współczesność

Pierwsze lata powojenne to kolejny w dziejach Ostrowi okres intensywnej odbudowy i podnoszenia jej z ruin. Miasto, zniszczone w ponad połowie, musiało na nowo zbudować swoją substancję miejską i społeczną. Dzięki zaangażowaniu mieszkańców i wysiłkom władz, Ostrów Mazowiecka stopniowo odzyskiwała swój dawny blask.

W latach 60. XX wieku w Ostrowi powstały znaczące zakłady pracy, takie jak ZURAD i BUMAR, które stały się ważnymi punktami na gospodarczej mapie regionu. Zbudowano również nowy budynek szpitala, poprawiając dostęp do opieki zdrowotnej dla mieszkańców. W następnym dziesięcioleciu, latach 70., uruchomiono fabrykę mebli oraz mleczarnię, co dodatkowo wzmocniło lokalny przemysł i stworzyło nowe miejsca pracy.

Po transformacji ustrojowej w 1989 roku, która dla wielu polskich miast oznaczała upadek zakładów pracy, Ostrów Mazowiecka wykazała się niezwykłą odpornością. W przeciwieństwie do wielu innych ośrodków, tutaj nie likwidowano istniejących zakładów, a wręcz przeciwnie – przybywało nowych inwestycji. Powstały tu takie firmy jak ALPLA, Krüger, NP Pharma, Schneider, Rolstal, co świadczy o atrakcyjności miasta dla inwestorów. Rozwijały się również liczne firmy transportowe i spedycyjne, korzystając z dogodnego położenia komunikacyjnego Ostrowi. Istotnym elementem rozwoju infrastruktury była budowa obwodnicy, zrealizowana przy pomocy Banku Światowego, co znacznie usprawniło ruch tranzytowy i poprawiło komfort życia w mieście.

Wkraczając w XXI wiek, Ostrów Mazowiecka kontynuuje swój rozwój. Nawiązuje kontakty zagraniczne, otwiera filię wyższej uczelni, co podnosi poziom edukacji i atrakcyjność dla młodych ludzi. Miasto aktywnie opracowuje i wdraża wieloletni plan rozwoju społeczno-gospodarczego, stawiając na zrównoważony rozwój i poprawę jakości życia mieszkańców. Dzięki temu Ostrów Mazowiecka dynamicznie się rozwija, łącząc bogatą historię z nowoczesnością.

Samorządowcy Ostrowi Mazowieckiej: Kto Rządził Miastem?

Historia miasta to także historia ludzi, którzy nim zarządzali i kierowali jego rozwojem. Poniżej przedstawiamy listę gospodarzy miasta Ostrowi Mazowieckiej od 1915 roku, obejmującą burmistrzów i naczelników, którzy pełnili kluczowe funkcje w różnych okresach dziejów miasta.

OkresImię i NazwiskoFunkcja / Uwagi
1915Ludwik MieczkowskiBurmistrz (aresztowany przez Niemców po trzech dniach)
1915 – 1918WedowBurmistrz (Niemiec)
1918Ludwik MieczkowskiBurmistrz
1918-1919Jan KempistyBurmistrz
1919Edward BlumhoffBurmistrz
1919-1927Ludwik MieczkowskiBurmistrz
1927-1929Stanisław LeśniewskiBurmistrz
1929-1930Władysław GackiBurmistrz
1930-1933Jan Dołęga-ZakrzewskiBurmistrz
1933Leon PoterałłoBurmistrz
1933-1935Jan HornungBurmistrz
1935-1939Leon CzernickiBurmistrz
1939-1944WasiutaBurmistrz (Ukrainiec)
Od roku 1944 (powojenni burmistrzowie i naczelnicy):
(pierwszy powojenny)Leon ZdanowskiBurmistrz
Feliks Kamiński
Tadeusz Kizerwetter
Leon Zdanowski
Jerzy Molak
Antoni Świderek
Henryk Sienicki
Zygmunt Skarpetowski
Wojciech Kamiński
Witold Sieńkowski
Antoni Świderek
Marian Pilarowski
Eugeniusz Wilczewski
Krzysztof Jagiełło
(ostatni naczelnik)Adam RukatNaczelnik miasta
1990-1994Adam RukatPierwszy burmistrz miasta III RP
1994-1998Bogumił BrzózkaBurmistrz
1998-2002Andrzej AnderszBurmistrz
2002-2010Mieczysław SzymalskiBurmistrz (ponownie wybrany w 2006)
2010 – 2014Władysław KrzyżanowskiBurmistrz
od 2014Jerzy BauerBurmistrz (ponownie wybrany w 2018)

Wykaz sporządził Andrzej Mierzwiński do roku 2010.

Armia Krajowa „Opocznik”: Bohaterstwo Ziemi Ostrowskiej

Po wkroczeniu wojsk niemieckich na teren powiatu Ostrów Mazowiecka we wrześniu 1939 roku, niemal natychmiast, a z pewnością od końca listopada, zaczęły powstawać różnego rodzaju organizacje konspiracyjne. Były one zawiązywane przez byłych wojskowych lub politycznych działaczy terenowych drugiej Rzeczypospolitej. Działania te nie ominęły młodzieży, która skupiła się wokół swoich dawnych przełożonych z Harcerstwa, Przysposobienia Wojskowego lub nauczycieli, tworząc własne grupy poszukujące kontaktu z organizacjami o charakterze militarnym, rzadziej politycznym.

Pomimo represji okupanta, na przełomie 1939 i 1940 roku na terenie okupacyjnego powiatu Ostrów Mazowiecka powstała organizacja konspiracyjna, oparta na wzorach i regulaminach Polskiej Organizacji Wojskowej, posługująca się nazwą Służba Zwycięstwu Polski (SZP). Działała ona obok innych organizacji, takich jak: Organizacja Wojskowa „Wilki”, Narodowa Organizacja Wojskowa, Tajna Armia Polska, Polska Organizacja Zbrojna, Komenda Obrońców Polski czy Polska Niepodległa. SZP została później przekształcona w Związek Walki Zbrojnej (ZWZ), który zgodnie z regulaminem z 16 stycznia 1940 roku stanowił „część składową Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej podległą przez Komendanta Naczelnemu Wodzowi Wojsk Polskich”.

Czy w Ostrowi Mazowieckiej jest stacja kolejowa?
Ostrów Mazowiecka \u2013 stacja kolejowa w mie\u015bcie Ostrów Mazowiecka, w województwie mazowieckim, w Polsce. Pó\u0142nocna g\u0142owica stacji w 2025 r.

W listopadzie 1941 roku funkcję Komendanta Obwodu Ostrów Mazowiecka objął z nominacji Komendy Głównej kapitan Eugeniusz Mieszkowski, posługujący się pseudonimami „Łoza”, „Ossa”, „Ostry”. Zgodnie z jego decyzją, utworzono trzy rejony, osiem ośrodków oraz komendę miasta Ostrów Mazowiecka. Sześć referatów Komendy tworzyło Sztab Obwodu. W Rejonach rozpoczęto tworzenie jednostek wojskowych na szczeblu kompanii, składających się z plutonów tzw. szkieletowych, działających w Ośrodkach. Bezpośrednio Obwodowi podporządkowane były plutony specjalne (dywersyjno-sabotażowe z symbolem SS) oraz służby pomocnicze. Przypuszczalnie w tym czasie Komenda Podokręgu Warszawa Wschód nadała powiatowi numer 12, a Obwodowi – podobnie jak innym z Podokręgu – kryptonim wywodzący się od nazwy ptaka – „Opocznik”. Kryptonim ten obowiązywał w kontaktach zewnętrznych i nie znalazł się na żadnym ze 170 zachowanych dokumentach Obwodu. Pierwszy odnotowany na pismach z 1941 to „Orzeł”, a ostatni z 1944 roku „Wulkan”.

Wraz ze zmianą nazwy ZWZ na Armię Krajową na przełomie 1942 i 1943 roku, nastąpiła reorganizacja struktur terenowych Obwodu. Powołano w nim pięć Ośrodków (w miejscowościach Ostrów Mazowiecka, Brok-Małkinia, Poręba, Długosiodło, Wąsewo) oraz dziewięć Placówek. W Ośrodkach utworzono odpowiedniki obwodowych służb pomocniczych SOP (Służba Ochrony Powstania) i WSK (Wojskowa Służba Kobiet).

Komendantowi Obwodu zostali podporządkowani oficerowie do zadań specjalnych, jak np. oficerowie powołani do tworzenia zalążków jednostek kawalerii i artylerii. Podlegał mu również bezpośrednio oficer do spraw uzbrojenia, przeszkolony między innymi w zakresie odbioru zrzutów. Utworzono także przy tartaku w miejscowości Dalekie ośrodek szkoleniowy zwalczania i obsługi sprzętu pancernego. Aby zaspokoić narastające zapotrzebowanie na kadrę, w ramach referatu III rozpoczęto szkolenie podchorążych i podoficerów na Kursach Zastępczych Szkoły Młodszych Dowódców.

W miarę porządkowania działalności organizacyjnej, w kwietniu 1943 roku, w ramach Referatu II Obwodu utworzono patrole do zadań specjalnych. Ich zadaniem było wprowadzenie porządku w terenie, eliminowanie band rabunkowych, odzyskiwanie broni oraz wykonywanie wyroków na zdrajcach. Nieco wcześniej inne sekcje, działające przy Placówkach, zostały powołane do prowadzenia akcji dywersyjnych i sabotażowych na środkach transportu drogowego i kolejowego oraz liniach łączności. Początkowo skromne działania nasiliły się w maju 1943 roku, po wydaniu przez KGAK rozkazu z dnia 17.04.1943 roku (nr 735/Kdw), który zobowiązywał Obwody do przeprowadzenia akcji „Kośba”. Przewidywała ona równoczesne – w wielu obwodach – likwidowanie agentów, konfidentów, gestapo, współpracowników żandarmerii i innych policyjnych formacji, rozszerzoną o niszczenie dokumentów w gminach oraz utrudnianie zbiorów poprzez niszczenie maszyn rolniczych w gospodarstwach i zakładach przetwórstwa rolnego.

Po śmierci Komendanta „Ostrego” w maju 1943 roku, dowodzenie Obwodem przejął kapitan Józef Zdrajkowski, ps. „Kłos”, a następnie, od października 1943 roku, kapitan Henryk Pracki, ps. „Golski”, „Rola”. Ten ostatni sprawował swoją funkcję do połowy sierpnia 1944 roku.

W nocy z 14 na 15 września 1943 roku miejscowa Placówka o kryptonimie „Kufer” odebrała dla Obwodu, w rejonie wsi Jarząbka, zrzut broni, materiałów wybuchowych i radiostacji. Pod koniec 1943 roku utworzony został, z ukrywających się konspiratorów, kilkunastoosobowy Lotny Oddział Bojowy (LOB) pod dowództwem podporucznika Alfreda Wieczorka, ps. „Tatar”. Oddział ten, zwiększony później do około 50 żołnierzy, od maja do sierpnia 1944 roku pełnił, między innymi, zadania ochrony radiostacji W-24 pracującej dla potrzeb Komendy Głównej AK. W II kwartale 1944 roku został powołany Lotny Oddział Dywersyjny (LOD) pod dowództwem podporucznika Feliksa Przybytniewskiego, ps. „Mieczysław”. W skład oddziałów włączeni zostali uczestnicy wszystkich patroli specjalnych.

Podany układ organizacyjny obowiązywał do lipca 1944 roku i został zmieniony w wyniku przygotowań do akcji „Burza”. Wtedy to w lasach Puszczy Białej, major Antoni Jahołkowski, ps. „Brzeski” – jako mianowany dowódca pułku – rozpoczął organizację 13. pułku piechoty Armii Krajowej, mobilizując w jego szeregi – zgodnie z otrzymanym rozkazem z Podokręgu Warszawa Wschód – członków obwodu „Opocznik”.

W efekcie na terenie Obwodu utworzono III batalion 13. pp AK, składający się z: kompanii 7. (dowodzonej przez ppor. „Mieczysława”), kompanii 8. (dowodzonej przez ppor. „Tatara”), kompanii 9. (dowodzonej przez ppor. „Zygmunta” – Wacława Śladewskiego) oraz kompanii 3. (dowodzonej przez ppor. „Sójkę” – Tomasza Grąbczewskiego). Batalion liczył około 950 żołnierzy, jednak ze względu na brak uzbrojenia, stan ten zmniejszono do około 450. Zgrupowanie partyzanckie, działające głównie w lasach wyznaczonych zabudową miejscowości Stara Pecyna, Wiśniewo, Jarząbka, Przedświt, Plewki, Małaszek, przez 40 dni niepokoiło nieprzyjaciela, nękając jego zaplecze, środki łączności i pojedynczych żołnierzy aktywną działalnością swoich patroli.

Do większych potyczek doszło 28 sierpnia 1944 roku w rejonie wsi Jarząbka i Plewki. 30 sierpnia, w warunkach okrążenia, major „Brzeski” wydał rozkaz o rozwiązaniu batalionu. Część żołnierzy-partyzantów, w liczbie około 150 ludzi, utworzyła oddział pod dowództwem podporucznika Alfreda Wieczorka „Tatara”. Okrążony przez wojsko niemieckie koło leśniczówki Pecynka, oddział stoczył wielogodzinny bój o wyjście z okrążenia. W walce zginęło około 60 osób. Po wkroczeniu wojsk radzieckich 3 września 1944 roku, „Tatar” w imieniu dowódcy zgrupowania zgłosił obecność na terenie Puszczy Białej i powiatu Ostrów Mazowiecka III batalionu 13. pp Armii Krajowej.

Podczas wojny straciło życie 10 342 mieszkańców powiatu Ostrów Mazowiecka (około 10% ludności), w tym 7059 w egzekucjach, 1247 w obozach i więzieniach, 993 w czasie działań wojennych, 195 podczas prac przymusowych, 96 w innych okolicznościach, a 752 zaginęło bez wieści. Pamięć o tych wydarzeniach i bohaterach jest pielęgnowana przez Koła Światowego Związku Żołnierzy „Armii Krajowej” w Małkini, Ostrowi Mazowieckiej i Warszawie, a także Koła Związku Kombatantów RP i b. Więźniów Politycznych w Długosiodle, Małkini i Ostrowi Mazowieckiej.

Ostrów Mazowiecka Dziś: Dojazd i Infrastruktura

Współczesna Ostrów Mazowiecka to dynamicznie rozwijające się miasto, które doskonale łączy swoją bogatą historię z nowoczesnymi rozwiązaniami komunikacyjnymi. Jednym z kluczowych aspektów dla mieszkańców i podróżnych jest dogodny dojazd do większych ośrodków. Z Ostrowi Mazowieckiej do Warszawy dzieli nas 97 kilometrów. Najszybsza podróż autobusem zajmuje zaledwie 59 minut, co czyni ją atrakcyjną opcją transportu.

Dlaczego Ostrów Mazowiecka, a nie Ostrów Mazowiecki?
Dlaczego Ostrów Mazowiecka? Nazwa i herb miasta nawi\u0105zuj\u0105 do tradycji bartniczych. Rzeczownik rodzaju \u017ce\u0144skiego ostrów lub ostrowa oznacza\u0142 1) bór, czyli 60 barci; 2) drabink\u0119 przygotowan\u0105 z wierzcho\u0142kiem drzewa iglastego, po której bartnik dostawa\u0142 si\u0119 do barci, na tzw. podkur.

Podróżowanie z FlixBusem na trasie Ostrów Mazowiecka - Warszawa jest łatwe i przystępne cenowo. Bilety często mają atrakcyjne ceny, zaczynające się już od 25,99 zł przy rezerwacji z wyprzedzeniem lub w dni robocze. Średni koszt podróży to około 27,99 zł. Dziennie dostępnych jest około 7 bezpośrednich połączeń, co zapewnia elastyczność w planowaniu podróży. Autobusy FlixBusa oferują komfortowe warunki, w tym bezpłatne Wi-Fi, toalety i gniazdka elektryczne, a także możliwość bezpłatnego zabrania jednej sztuki bagażu podręcznego i jednej sztuki bagażu głównego. Podróż autobusem jest również bardziej ekologiczna niż podróż samochodem czy samolotem, a przewoźnicy stale pracują nad zmniejszaniem śladu węglowego.

Środek TransportuDystansSzacowany Czas PodróżyŚrednia Cena Biletu (FlixBus)Liczba Bezpośrednich Połączeń Dziennie
Autobus (FlixBus)97 km59 min27,99 zł7

Ostrów Mazowiecka funkcjonuje jako ważny węzeł komunikacyjny, dysponując dwoma przystankami autobusowymi. Z miasta można dojechać do 29 innych miejscowości, co świadczy o jego roli w regionalnym transporcie. Warszawa, jako punkt docelowy, jest doskonale połączona z siecią FlixBusa, oferując połączenia do 405 innych miejsc i posiadając 11 przystanków.

Jeśli chodzi o transport kolejowy, w 1893 roku otwarto linię kolejową w Ostrowi Mazowieckiej. Jednakże, dostępne informacje koncentrują się głównie na połączeniach autobusowych i nie precyzują, czy obecnie funkcjonuje aktywna stacja kolejowa obsługująca ruch pasażerski w samym mieście. Wskazuje to, że autobusy są dominującym środkiem transportu publicznego na tej trasie.

Obecna liczba mieszkańców miasta Ostrów Mazowiecka wynosi 21 443 osoby, w tym 11 351 kobiet i 10 092 mężczyzn. Miasto, dzięki swojej historii i ciągłemu rozwojowi infrastruktury, pozostaje ważnym ośrodkiem w regionie, oferującym zarówno dziedzictwo kulturowe, jak i nowoczesne udogodnienia.

Najczęściej Zadawane Pytania

Dlaczego nazwa Ostrów Mazowiecka jest rodzaju żeńskiego, a nie męskiego?

Nazwa Ostrów Mazowiecka pochodzi od staropolskiego rzeczownika żeńskiego „ostrów” lub „ostrowa”, który oznaczał m.in. bór (obszar 60 barci), drabinkę bartniczą lub znamię bartników. Mimo że w okresie zaborów używano formy męskiej („Ostrów Łomżyński”), to w grudniu 1926 roku Ministerstwo Spraw Wewnętrznych oficjalnie zatwierdziło żeńską nazwę „Ostrów Mazowiecka”, nawiązującą do pierwotnego znaczenia i tradycji.

Ile osób mieszka w Ostrowi Mazowieckiej?

Według najnowszych dostępnych danych, liczba mieszkańców miasta Ostrów Mazowiecka wynosi 21 443 osoby, z czego 11 351 to kobiety, a 10 092 to mężczyźni.

Jak daleko jest z Ostrowi Mazowieckiej do Warszawy i jak długo trwa podróż autobusem?

Odległość z Ostrowi Mazowieckiej do Warszawy wynosi 97 kilometrów. Najszybsza podróż autobusem, np. z FlixBusem, zajmuje około 59 minut. Dziennie dostępnych jest zazwyczaj 7 bezpośrednich połączeń.

Czy w Ostrowi Mazowieckiej znajduje się stacja kolejowa dla pasażerów?

W 1893 roku w Ostrowi Mazowieckiej otwarto linię kolejową. Jednakże, informacje zawarte w dostarczonym tekście skupiają się głównie na połączeniach autobusowych i nie precyzują, czy obecnie funkcjonuje aktywna stacja kolejowa obsługująca ruch pasażerski w samym mieście. Wskazuje to na dominującą rolę transportu autobusowego w dojazdach do i z miasta.

Kiedy Ostrów Mazowiecka otrzymała prawa miejskie?

Ostrów Mazowiecka otrzymała prawa miejskie 20 marca 1434 roku z rąk księcia Bolesława IV.

Jaką rolę odegrała Ostrów Mazowiecka podczas II wojny światowej?

Ostrów Mazowiecka była jednym z miast silnie dotkniętych II wojną światową. Zajęta przez Niemców we wrześniu 1939 roku, doświadczyła brutalnych represji, w tym egzekucji ludności żydowskiej. Miasto było ważnym ośrodkiem konspiracji i siedzibą obwodu Armii Krajowej „Opocznik”, aktywnie uczestnicząc w działaniach dywersyjnych i sabotażowych przeciwko okupantowi. W wyniku działań wojennych i okupacji, miasto zostało zniszczone w 60%.

Zainteresował Cię artykuł Ostrów Mazowiecka: Historia i Współczesność? Zajrzyj też do kategorii Edukacja, znajdziesz tam więcej podobnych treści!

Go up